Shtetet Balltike dhe Polonia paralajmërojnë për provokime të mundshme ushtarake ose hibride nga Rusia

Presidenti i Lituanisë, Gitanas Nauseda, tha të mërkurën se vlerësimet e inteligjencës tregojnë se Rusia mund të planifikojë sulme ndaj infrastrukturës kritike në vendet balltike ose në Poloni. Autoritetet po monitorojnë rrezikun për sistemet e energjisë dhe transportit, përfshi objektet që lidhin Lituaninë me rrjetin elektrik evropian. Nauseda paralajmëroi për “operacione kinetike të kufizuara” që mund të synojnë infrastrukturën kritike, por shtoi se informacionet nuk përcaktojnë vendin apo kohën e mundshme të një sulmi.

Raporton Associated Press se Rusia e hodhi poshtë këtë paralajmërim, duke e cilësuar si një justifikim për zgjerimin e pranishmërisë së NATO-s në rajon. Po ashtu, presidenti leton Edgars Rinkevics paralajmëroi se, me intensifikimin e presionit ushtarak nga Ukraina ndaj Moskës, mund të rriten provokimet kundër krahut lindor të Aleancës dhe qëndrimi i muajve në vijim do të jetë vendimtar për sigurinë balltike.

Në Poloni janë publikuar paralajmërime të ngjashme. Media kryesore polake onet.pl raportoi se inteligjenca amerikane i kishte paralajmëruar homologët polakë për mundësinë e një provokimi rus të kufizuar, që mund të përfshinte sulme ndaj infrastrukturës kritike, veprime në afërsi të kufijve dhe operacione me dronë. Kryeministri Donald Tusk tha më 3 korrik se këto paralajmërime duhen marrë seriozisht dhe se Polonia po përgatitet intensivisht për skenarë të ndryshëm, ndërsa ministri i Jashtëm Radosław Sikorski deklaroi drejtpërdrejt: “E dimë çfarë po planifikoni. Mos e bëni.”

Forcat e sigurisë në rajon kanë rritur masat mbrojtëse. Shefi i mbrojtjes i Lituanisë, gjenerali Raimundas Vaiksnoras, konfirmoi vendosjen e trupave shtesë për të mbrojtur objektet strategjike dhe për të përballuar retorikën dhe strategjitë ruse që synojnë minimin e besimit publik te institucionet. Polonia, pas një sulmi në nëntor që i atribuohet Rusisë dhe që goditi infrastrukturën hekurudhore, gjithashtu ka shtuar mbrojtjen e linjave kyçe.

Institucionet europiane dhe instituti ndërkombëtar IISS kanë lidhur disa sulme hibride me aktivitetet e njësive ruse; Bashkimi Europian tha se shërbimi FSB, Qendra 16, ka kryer operacione kibernetike dhe sabotazhe kundër industrive të mbrojtjes dhe objektet kritike nëpër Evropë, përfshirë një sulm në dhjetor ndaj një termocentrali të kombinuar në Poloni. Një raport i IISS thotë se anije të fshehta mund të jenë përdorur për të nisur dronë që penguan fluturimet civile midis 2024 dhe 2026. Rajoni po përballet edhe me pasoja nga dronët e humbur që kanë depërtuar nga konflikti ukrainas; incidentet e përsëritura shkaktuan dorëheqjen e kryeministres letoneze Evika Silina dhe panik në disa qytete, ku banorët u detyruan të strehoheshin në parkingje të nëndheshme.

Shtetet balltike dhe Polonia vijojnë të forcojnë mbrojtjen e infrastrukturës, të rrisin patrullimet dhe të përmirësojnë kapacitetet e përgjigjes ndaj kërcënimeve hibride dhe konvencionale. Sipas Associated Press, zyrtarët paralajmërojnë se muajt e ardhshëm do të jenë kyç për stabilitetin e këtij këndi të Evropës.