Bashkëthemeluesja e Guggenheim-it rikthehet si artiste: Hilla Rebay merr vëmendjen që meriton në “Independent 20th Century”

Hilla Rebay (1890–1967) njihet kryesisht si baronesha gjermane, bashkëthemeluesja dhe drejtoresha e parë e Muzeut Guggenheim në Nju Jork — gruaja që i bindi Solomon Guggenheim-it të mbledhë art abstrakt dhe që zgjodhi Frank Lloyd Wright-in për të projektuar ndërtesën ikonike spirale. Por përpara se të ishte drejtore, Rebay ishte — dhe mbeti gjithmonë — artiste abstrakte. Tani, më shumë se gjysmë shekulli pas vdekjes së saj, vepra e saj personale më në fund po merr vëmendjen që meriton.

Galeria Weinstein nga San Francisko e sjell Rebay-n në qendër të vëmendjes në panairin “Independent 20th Century”, që mbahet nga 24 deri më 27 shtator 2026 te Sotheby’s në ndërtesën Breuer, 945 Madison Avenue, Nju Jork. Pikturat dhe kolazhet e saj jo-objektive ekspozohen krahas veprave të artistëve që ajo vetë i mbështeti dhe promovoi gjatë karrierës së saj: László Moholy-Nagy, Alice Trumbull Mason, Paul Klee, Rudolf Bauer dhe Wassily Kandinsky.

Vepra e saj në panair do të ofrohet me çmime nga 35,000 deri në 850,000 dollarë. Shifra maksimale tejkalon shumë rekordin e saj në ankand — 182,700 dollarë për pikturën “Con Fuoco”, të arritur në vitin 2024 — një shenjë e qartë e interesit në rritje për modernizmin e shekullit XX dhe për artistet që historia i la padrejtësisht në hije.

“Rebay nuk pushi kurrë së qeni artiste,” thotë kuratorja Kendy Genovese e galerisë Weinstein, duke shtuar se “krijimi i muzeut është ndoshta kolazhi i saj më i madh” — një vlerësim që e lidh drejtpërdrejt vizionin e saj kuratorial me praktikën e saj krijuese.

E lindur në Strasburg në vitin 1890, Rebay studioi në Akademinë Julian në Paris dhe u ndikua thellë nga teozofia dhe nga vepra e Kandinsky-t. Në vitin 1927 u zhvendos në Nju Jork, ku u takua me Solomon Guggenheim përmes një portreti që i pikturoi. Ajo e bindi atë të mbledhë rreth 700 vepra të abstraksionistëve evropianë — nga Kandinsky, Moholy-Nagy, Chagall, Calder te Delaunay. Muzeu i Pikturës Jo-Objektive u hap më 1939, me Rebay-n drejtore deri në vitin 1952; ajo vdiq në vitin 1967.

Burimi: Artnet News