Bizneset evropiane: Inteligjenca artificiale e vlefshme, por e vështirë për t’u zbatuar

Bashkimi Evropian po kërkon mënyra për të promovuar përdorimin dhe zbatimin e inteligjencës artificiale në të gjitha bizneset evropiane, duke synuar rritjen e konkurrueshmërisë dhe produktivitetit në kontinent. Në të njëjtën kohë, politikëbërësit po përpiqen të thjeshtojnë rregulloren për inteligjencën artificiale dhe mbrojtjen e të dhënave, me qëllim lehtësimin e barrës administrative dhe shmangien e mbivendosjes së rregullave.

Në këtë kontekst, të dhënat nga anketa e fundit e Eurostat-it mbi arsyet pse bizneset evropiane nuk po përdorin mjete të inteligjencës artificiale konsiderohen të rëndësishme për debatet e ardhshme politike, veçanërisht në kuadër të Omnibus-it të IA-së, Omnibus-it Dixhital dhe negociatave për buxhetin e ardhshëm të BE-së për periudhën 2028–2032.

Sipas rezultateve, pengesa kryesore për kompanitë e mesme dhe të mëdha është mungesa e ekspertizës teknike. Kjo arsye përmendet si pengesë nga 10,51% e kompanive që punësojnë 50–249 persona dhe nga 10,32% e kompanive me më shumë se 250 punonjës.

Përveç kësaj, bizneset evropiane shprehin shqetësime edhe për privatësinë dhe mbrojtjen e të dhënave, si dhe për pasojat e paqarta ligjore. 7,95% e kompanive të mesme dhe 9,31% e kompanive të mëdha përmendin shqetësime për shkelje të privatësisë dhe të dhënave, ndërsa 7,51% dhe 8,12% përkatësisht raportojnë mungesë qartësie mbi pasojat ligjore.

Në përgjithësi, rezultatet tregojnë një qëndrim të përzier të bizneseve evropiane. Shumica e tyre e pranojnë potencialin e inteligjencës artificiale, pasi vetëm 2,09% e kompanive të mesme dhe 1,55% e kompanive të mëdha e konsiderojnë atë jo të dobishme për biznesin e tyre, por mbeten të paqarta për mënyrën se si BE mund t’i mbështesë në mënyrë konkrete.

Një studim i ngjashëm i fokusuar vetëm te bizneset që përdorin inteligjencë artificiale do të ishte, sipas vlerësimeve, i dobishëm për hartimin e politikave të ardhshme dhe përcaktimin e prioriteteve të Kornizës Financiare Shumëvjeçare.

Vetëm 5,67% e bizneseve të mesme rendisin kostot si pengesë, me Portugalinë që kryeson me 9,56%.

Ndër pengesat më të përmendura mbetet mungesa e ekspertizës teknike, e cila renditet si arsye kryesore nga 10,51% e bizneseve. Në këtë kategori, Danimarka (15,44%), Gjermania (14,63%) dhe Finlanda (13,99%) kryesojnë listën e vendeve më kritike, edhe pse këto shtete zakonisht janë ndër më të avancuarat në përdorimin e inteligjencës artificiale.

Problemet teknike si papajtueshmëria me sistemet ekzistuese përmenden nga 6,38% e bizneseve evropiane, me Finlandën (11,82%), Maltën (9,44%) dhe Gjermaninë (9,42%) ndër më të prekurat. Ndërkohë, 6,51% e kompanive raportojnë mungesë të të dhënave të nevojshme, me Finlandën (10,31%) dhe Gjermaninë (9,12%) në krye.

Shqetësimet për privatësinë dhe pasojat ligjore renditen si pengesa e dytë më e rëndësishme, ndërsa vetëm 3,45% e bizneseve e përmendin etikën si arsye për mos përdorimin e inteligjencës artificiale.

Në përgjithësi, vetëm 2,09% e bizneseve deklarojnë se inteligjenca artificiale nuk është e dobishme për ta, duke treguar se shumica e kompanive evropiane e shohin teknologjinë si të vlefshme, por përballen me barriera praktike, teknike dhe rregullatore në zbatimin e saj.