CEO i OpenAI zbulon pyetjen e vetme që s’do t’ia bënte *kurrë* ChatGPT-së

Sam Altman, CEO i OpenAI, ka në dispozicion një nga mjetet më të fuqishme të inteligjencës artificiale të krijuara ndonjëherë. Megjithatë, ekziston një pyetje që ai ka treguar se nuk do t’ia bënte ChatGPT-së, sepse lidhet me diçka thellësisht njerëzore: “Si mund të jem i lumtur?” Për këtë pyetje, Altman do të preferonte t’i drejtohej një njeriu të mençur. Kjo deklaratë është në qendër të një analize të publikuar në Psychology Today nga Jagpreet Chhatwal, Ph.D., profesor i asociuar në Harvard Medical School dhe drejtor i Institute for Technology Assessment në Massachusetts General Hospital. Ai përpiqet të shpjegojë pse, pavarësisht aksesit të jashtëzakonshëm në informacion që na ofron teknologjia, lumturia vazhdon të mbetet një përvojë thellësisht njerëzore. Çfarë do të na thoshte ChatGPT për lumturinë? Chhatwal bëri pikërisht atë që Altman tha se nuk do ta bënte: e pyeti ChatGPT-në se si mund të bëhet një njeri i lumtur. Përgjigjja ishte logjike dhe në përputhje me atë që sugjerojnë studimet shkencore: të kemi marrëdhënie të mira, të praktikojmë mirënjohjen, të bëjmë aktivitet fizik, të flemë mjaftueshëm, të kemi një ndjenjë kuptimi në jetë dhe të kufizojmë kohën në rrjetet sociale. Por këtu qëndron problemi: lumturia nuk është thjesht informacion. Është përvojë. Një sistem i inteligjencës artificiale mund të përpunojë miliona faqe studimesh, të krahasojë të dhëna dhe të përmbledhë gjithçka që shkenca di për mirëqenien psikologjike. Por ai nuk ka përvoja, emocione apo një perceptim personal të gëzimit, humbjes, frikës apo dashurisë. Chhatwal e shpjegon këtë me një krahasim mjaft domethënës: “Një model gjuhësor mund të flasë për lumturinë si një guidë turistike për Parisin. Mund të dijë çdo detaj, pa qenë ndonjëherë atje.” Atëherë, si mund të bëhemi të lumtur? Një nga faktorët më të qëndrueshëm që shkenca lidh me lumturinë janë marrëdhëniet njerëzore. Harvard Study of Adult Development, një nga studimet më afatgjata mbi jetën dhe mirëqenien e njerëzve, ka treguar se marrëdhëniet e ngushta dhe kuptimplota lidhen më fort me lumturinë dhe jetëgjatësinë sesa paratë, statusi shoqëror apo suksesi profesional. Por, sipas Chhatwal, ekziston edhe një mënyrë tjetër për ta “gjurmuar” lumturinë: në vend që të përpiqemi vazhdimisht ta “gjejmë”, mund të fillojmë të vëzhgojmë çfarë na e merr atë çdo ditë. Një email që nuk mbërrin, një koleg që vonohet, një akuzë e padrejtë apo një koment i pakëndshëm mund të na pushtojë mendjen për orë të tëra. Janë shqetësime të vogla, që në vetvete nuk janë katastrofike, por shpesh arrijnë të ndikojnë ndjeshëm në humorin tonë. Nëse arrijmë t’i identifikojmë dhe gradualisht t’i neutralizojmë këto “ndërhyrje” të vogla të përditshme, mund të ndalojmë së humburi lumturinë tonë për gjëra që nuk kanë vërtet rëndësi. Edhe frymëmarrja mund të ndihmojë Një tjetër pengesë për mirëqenien psikologjike është stresi kronik. Për këtë arsye, meditimi dhe teknikat e kontrolluara të frymëmarrjes kanë marrë vëmendje të konsiderueshme nga studiuesit. Sipas ekspertit, disa studime kanë lidhur meditimin e rregullt me nivele më të ulëta të kortizolit dhe me ndryshime në zona të trurit që lidhen me rregullimin e emocioneve. Edhe frymëmarrja e ngadaltë dhe e kontrolluar mund të ndikojë në sistemin nervor parasimpatik, duke ndihmuar trupin të kalojë nga një gjendje tensioni në një gjendje qetësie. Teknika të caktuara të frymëmarrjes ritmike, si Sudarshan Kriya Yoga (SKY), janë studiuar edhe te veteranët dhe profesionistët e shëndetësisë, me rezultate që sugjerojnë përmirësime në disa tregues të ankthit, stresit dhe burnout-it. “Mund të merrni frymë kudo. Nuk keni nevojë për një aplikacion. Nuk keni nevojë për ChatGPT”, thekson Chhatwal. Në fund, inteligjenca artificiale mund të na shpjegojë shumëçka rreth lumturisë. Mund të na tregojë çfarë thotë shkenca, të na sugjerojë zakone të shëndetshme dhe të na ndihmojë të kuptojmë emocionet. Por nuk mund të marrë frymë për ne, të ndërtojë marrëdhëniet tona apo të zgjedhë se si do të reagojmë përballë një momenti të vështirë. Ndoshta, pikërisht këtu qëndron përgjigjja. Lumturia nuk është diçka që thjesht e kërkojmë dhe e gjejmë. Është diçka që kultivojmë çdo ditë, përmes një frymëmarrjeje të qetë, një bisede me dikë që duam, një marrëdhënieje të shëndetshme apo edhe vendimit për të mos ia dorëzuar qetësinë tonë çdo gjëje që ndodh rreth nesh. Nëse të pëlqejnë këto 7 aktivitete, shkenca thotë se keni inteligjencë mbi mesataren 23 Korrik, 15:34 23-vjeçarja zbuloi vetë sëmundjen e saj të rrallë me ChatGPT pas vitesh diagnoza të gabuara nga mjekët 18 Prill, 13:22 E testuan ChatGPT, Gemini dhe Claude me një recetë absurde – vetëm njëri e kuptoi 29 Janar, 14:38 “Po më keqpërdorni”: Anabel “interviston” ChatGPT 17 Janar, 16:43 Jo të gjithë e duan ChatGPT: Njihuni me trendin e ri anti-AI 24 Nëntor, 00:48