Cili është aeroporti që funksionon pa kondicioner, edhe pse ndodhet në një zonë tropikale?

– Një aeroport në ishullin francez të Réunion, në Oqeanin Indian, po tërheq vëmendjen për një zgjidhje të veçantë arkitekturore: terminali i mbërritjeve i aeroportit Roland Garros, i ndërtuar nga e para dhe inauguruar në vitin 2024, i cili funksionon pa sistem tradicional të ajrit të kondicionuar, shkruan focus It.

Në muajt më të nxehtë dhe më të lagësht, nga nëntori deri në prill, temperaturat jashtë mund të arrijnë rreth 30 gradë Celsius, ndërsa brenda terminalit mbahen zakonisht në 25-26 gradë.

Kjo arrihet përmes kombinimit të ventilimit natyror, strukturës së veçantë të çatisë dhe ventilatorëve gjigantë të vendosur në tavan.

Ideja u zhvillua nga Marc Delanoë, i cili në vitin 2016 drejtonte ekipin për mjedisin dhe energjinë në aeroport dhe sot është përgjegjës për zhvillimin e qëndrueshëm.

Sipas tij, vendimi për të mos përdorur kondicioner ishte një sfidë, por studimet e mëtejshme treguan se projekti mund të funksiononte.

Çatia krijon efektin e ventilimit?

Një nga elementët kryesorë të terminalit është çatia me profil të valëzuar, e ndarë në dy pjesë nga një hapësirë qendrore.

Kjo strukturë krijon një zonë me presion më të ulët, duke ndihmuar në tërheqjen e ajrit dhe qarkullimin e tij në të gjithë ndërtesën.

Terminali ka më shumë se 800 dritare me lamela automatike, të cilat hapen ose mbyllen në varësi të kushteve atmosferike.

Gjatë periudhave të nxehta, ato qëndrojnë të hapura dhe shfrytëzojnë erërat e qëndrueshme alize, të cilat fryjnë nga lindja.

Sipas të dhënave të projektit, kjo mënyrë ventilimi mund të ulë temperaturën e brendshme me rreth 4-5 gradë Celsius, duke krijuar një ambient më të freskët pa përdorimin e kondicionerëve.

Në muajt më të freskët, sistemi redukton hyrjen e ajrit të jashtëm. Ndërsa në rast të një cikloni, ndërtesa mund të mbyllet plotësisht.

Në procesin e ftohjes ndihmojnë edhe ventilatorët gjigantë të tavanit, disa prej të cilëve kanë një diametër prej rreth 7.5 metrash.

Kursen energji dhe ul emetimet

Terminali ka kushtuar rreth 60 milionë euro për t’u ndërtuar.

Sipas të dhënave të projektit, shmangia e përdorimit të sistemeve të kondicionimit ka sjellë kursime prej rreth 150 mijë eurosh në vit në faturat e energjisë elektrike.

Kjo përfaqëson një reduktim prej rreth 60 për qind krahasuar me ndërtesat e pajisura me sisteme tradicionale klimatizimi.

Përfitimet nuk janë vetëm ekonomike. Sipas projektuesve, emetimet e dioksidit të karbonit janë rreth tetë herë më të ulëta se ato të një ndërtese të ngjashme që do të përdorte ajër të kondicionuar.

A mund të aplikohet edhe në Evropë?

Eksperimenti i Réunion tregon potencialin e arkitekturës që përshtatet me klimën, por ekspertët theksojnë se modeli nuk mund të kopjohet automatikisht në çdo vend.

Réunion ka një klimë tropikale, por temperaturat gjatë periudhës së nxehtë zakonisht lëvizin rreth 23-30 gradë Celsius, ndërsa erërat alize ofrojnë një burim të vazhdueshëm ventilimi natyror.

Situata është shumë më e ndërlikuar në qytetet e mëdha evropiane, ku gjatë valëve të të nxehtit temperaturat mund të kalojnë 40 gradë Celsius. Për më tepër, ndotja e ajrit përbën një tjetër pengesë për përdorimin e ventilimit natyror në zona urbane.

Sipas Delanoë, në qytetet me ndotje të lartë, përdorimi i ventilimit të drejtpërdrejtë mund të shkaktojë grumbullimin e ndotësve brenda ndërtesave.

Megjithatë, terminali i aeroportit Roland Garros po shihet si një shembull se si arkitektura, klima lokale dhe teknologjia mund të kombinohen për të reduktuar varësinë nga kondicionimi, duke ulur njëkohësisht kostot e energjisë dhe ndikimin në mjedis.