Ekspozita e Aquincumit në Budapest rikthen fytyrat e banorëve të Romës së lashtë

Museu i Aquincumit në Budapest prezanton një ekspozitë që sjell përpara syve të vizitorëve rikonstruksione të detajuara të fytyrave të banorëve të qytetit romak të dikurshëm. Modelet hiper-realiste paraqesin njerëz me profesione të ndryshme — nga armëtari te skllevërit — dhe shërbejnë për të ilustruar përditshmërinë e një vendbanimi të rëndësishëm në kufirin dunavian të Perandorisë Romake.

Ekspozita, që vazhdon deri më 31 tetor, prezanton 16 rekonstruksione fytyrash të nxjerra nga kafkat e gjetura në Aquincum, dhe si raporton Associated Press, përpunimi i tyre mbështetet në analiza ADN-je, antropologji dhe arkeologji për të përcaktuar ngjyrën e lëkurës, flokëve dhe syve, si dhe për tiparet e tjera të jashtme.

Kuratorët u bënë kreativë duke dhënë emra dhe histori tërheqëse për secilën fytyrë, të bazuara në të dhënat shkencore. Një nga personazhet e paraqitura, i quajtur Respectus, përshkruhet si punëtor ndërtimi që ka pësuar thyerje të hundës dhe humbje të një dhëmbi pas një konflikti në një taverne; studimet mbi eshtrat tregojnë gjurmë të punës së rëndë dhe inflamacionit të përsëritur, tregues të kushteve të vështira jetese për shumicën e tyre.

Gjashtë nga rekonstruksionet janë modelime silikoni të pikturuara dhe të zbukuruara me kujdes me flokë dhe veshje reale në madhësi natyrale. Emese Gábor, që punoi në realizimin e tyre, thekson se megjithëse inteligjenca artificiale mund të prodhojë imazhe dixhitale, modelet fizike ofrojnë mundësinë për t’u parë nga të gjitha këndet dhe për t’u ekspozuar në muze në mënyrë që t’u japin jetë këtyre individëve.

Analizat gjenetike nxorrën në dritë përbërjen etnike të banorëve të Aquincumit: jo vetëm qytetarë me origjinë nga Italia e sotme, por edhe njerëz me rrënjë deri në Skoci, Siri dhe elemente nga fiset nomade sarmatiane, si dhe mbetje të popullsive kelte që jetonin në rajon para periudhës romake.

Qëllimi i ekspozitës, sipas kuratorëve, është t9i japë peshë dhe dinjitet eshtrave të gjetura, duke i rikthyer atyre një fytyrë, histori dhe kontekst shoqëror — një përpjekje për t9u lidhur me njerëzit e së shkuarës dhe për të treguar se, pavarësisht kushtimeve të ndryshme, njerëzit ndajnë përvojë të përbashkët. Sipas Associated Press, kjo qasje ndihmon që vizitorët t9u afrohen më shumë të parëve të tyre historikë.