Flija tradicionale shqiptare — shtresat e pjekura në saç

Flija është një nga pjatat më emblematike të kuzhinës tradicionale shqiptare, e gatuar kryesisht në zonat veriore të vendit dhe në Kosovë. Tradicionalisht, ajo piqet në natyrë, nën saçin e ndezur — një kapak i madh metalik i mbuluar me prush — ndërsa sot shumë amvisa e përgatisin me sukses edhe në furrë apo me grill, pa i humbur asgjë autenticitetit.

Përbërësit (për 8–10 porcione)

Për brumin:

• 1 kg miell gruri
• 1.5 litër ujë të ftohtë
• 1 lugë çaji kripë

Për lyerjen:

• 1 litër kos (ose qumësht)
• 3–4 vezë
• 100 g gjalpë i shkrirë
• pak kripë

Hapat e përgatitjes

1. Në një tas të madh përziej miellin me ujin dhe kripën derisa të përftohet një brum i lëngshëm, pak më i rrallë se ai i petullave. Lëre të pushojë 15 minuta.
2. Rrah vezët me kosin dhe kripën deri në një masë homogjene — kjo është lyerja për shtresat.
3. Lyeje me gjalpë një tepsi të rrumbullakët (saçin ndeze paraprakisht).
4. Hidhe një garuzhde brum, shpërndaje në shtresë të hollë dhe fut tepsinë nën saç derisa shtresa të skuqet sipër.
5. Nxirre tepsinë, lyeje shtresën me masën e kosit dhe vezës, spërkat me pak gjalpë të shkrirë, pastaj hidh garuzhden tjetër të brumit sipër.
6. Përsërit shtresat derisa të mbarohen brumi dhe lyerja (zakonisht 6–8 shtresa), duke e pjekur secilën nën saç.
7. Shtresën e fundit lyeje vetëm me gjalpë dhe lëre nën saç derisa të marrë ngjyrë të artë.
8. Hiqe, lëre të ftohet 10 minuta, prejeni në trekëndësha dhe servire të ngrohtë — shoqërohet tradicionalisht me kos, djathë apo reçel.

Koha: rreth 40 minuta përgatitje + ~1.5 orë pjekje. Porcionet: 8–10.