Irani riformon strukturën komanduese të goditur rëndë nga lufta

Vendimi i liderit suprem të Iranit, Mojtaba Khamenei, për të zyrtarizuar gjashtë emërime të larta ushtarake dhe të sigurisë brenda 48 orësh është më pak një çështje emërimesh personale sesa kapitulli përmbyllës i një periudhe pesëmujore improvizimi.

Të marra së bashku, emërimet e shpallura më 10 gusht tregojnë se lideri i ri suprem po përpiqet ta shndërrojë një zinxhir komandues të krijuar në kushte emergjence gjatë luftës – të ngritur pas sulmeve izraelite dhe amerikane që vranë një pjesë të madhe të udhëheqjes së lartë ushtarake të Iranit – në një strukturë të përhershme të ndërtuar rreth njerëzve tek të cilët ai ka besim.

Rindërtimi nga lart poshtë, për herë të dytë

Shkalla e boshllëkut që Khamenei po përpiqej të mbushte humbet lehtë mes listës së emrave.

Mohammad Baqeri, shef i Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura, u vra në ditët e para të luftës 12-ditore në qershor të vitit 2025. Pasardhësi i tij, Abdolrahim Musavi, qëndroi në detyrë vetëm për pak muaj, para se edhe ai të vritej – në sulmin e 28 shkurtit, i cili vrau edhe liderin suprem, ajatollah Ali Khamenei. Për rreth pesë muaj pas kësaj, Shtabi i Përgjithshëm i Forcave të Armatosura të Iranit nuk pati fare shef; koordinimi iu la në dorë Shtabit Qendror Khatam al-Anbiya, i cili në atë kohë drejtohej nga Ali Abdollahi.

E njëjta gjë ndodhi edhe me zinxhirin komandues të Korpusit të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC): shefi i IRGC-së, Hossein Salami, u vra në luftën 12-ditore; pasardhësi i tij, Mohammad Pakpur, u vra së bashku me Musavin në luftën 40-ditore në fillim të këtij viti; ndërsa Ahmad Vahidi e drejtoi IRGC-në në cilësinë e ushtruesit të detyrës që atëherë, derisa dekreti i Khameneit më 10 gusht e bëri emërimin zyrtar dhe e gradoi në gjeneralmajor.

Fakti që dy zinxhirë paralelë komandues funksionuan për muaj të tërë nën drejtues që ushtronin detyrën pa u emëruar zyrtarisht, është në vetvete një tregues se sa e goditur ishte struktura e lartë e oficerëve iranianë nga sulmet izraelite dhe amerikane. Dekretet e reja nuk bëjnë vetëm emërimin e njerëzve të rinj; ato i japin fund një periudhe gjatë së cilës hierarkia ushtarake e Iranit ekzistonte më shumë si një improvizim i kohës së luftës sesa si një zinxhir komandues i vulosur zyrtarisht nga lideri suprem.