KOMENT – Sa fiton Bashkimi Evropian nga produktet e teknologjisë së lartë?

BRUKSEL, 7 korrik  ATSH/ – Evropa synon sovranitetin teknologjik për të forcuar ekonominë, shkruan euronews.it

Sa peshon industria e teknologjisë së lartë në tregun e BE-së dhe cilat vende janë në krye?

Ndërsa Evropa po forcon përpjekjet për të arritur sovranitet teknologjik, industria prodhuese e teknologjisë së lartë (high-tech) mund të luajë një rol kyç në strategjinë e Bashkimit Evropian për të ulur varësinë nga vende si Shtetet e Bashkuara dhe Kina.

Në vitin 2024, Bashkimi Evropian shiti produkte të teknologjisë së lartë me një vlerë prej 414 miliardë eurosh, sipas të dhënave më të fundit të Eurostat.

Kjo përfaqëson një rritje të ndjeshme krahasuar me 273 miliardë euro në vitin 2014, me një normë mesatare vjetore rritjeje prej 4,3%.

Produktet farmaceutike përbënin 29% të prodhimit të teknologjisë së lartë të shitur në vitin 2024. Ato ndiqeshin nga elektronika dhe telekomunikacioni, me 23%, dhe instrumentet shkencore, me rreth 21%.

Kategoria më e vogël ishte ajo e armatimeve, që përfaqësonte vetëm 1,1% të prodhimit të përgjithshëm të teknologjisë së lartë të shitur në BE.

Një e treta e produkteve high-tech të BE-së eksportohen në Shtetet e Bashkuara

Në vitin 2024, më shumë se gjysma e importeve të produkteve të teknologjisë së lartë nga vendet jashtë BE-së erdhën nga Kina dhe Shtetet e Bashkuara.

Sa i përket eksporteve, pothuajse 31% e produkteve high-tech të Bashkimit Evropian u dërguan në SHBA, duke e bërë atë destinacionin kryesor.

Pas saj renditen Kina dhe Mbretëria e Bashkuar, secila me 10% të eksporteve.

Po atë vit, BE regjistroi një deficit tregtar prej 92 miliardë eurosh me Kinën në sektorin e teknologjisë së lartë.

Të vetmit partnerë të tjerë me deficit mbi 10 miliardë euro ishin Tajvani (19 miliardë euro) dhe Vietnami (20 miliardë euro).

Në të kundërt, Bashkimi Evropian regjistroi një suficit tregtar prej më shumë se 10 miliardë eurosh me:
Turqinë: 11 miliardë euro;
Mbretërinë e Bashkuar: 27 miliardë euro;
Shtetet e Bashkuara: 46 miliardë euro.

Propozimi i Bashkimit Evropian për të arritur sovranitetin teknologjik

Muajin e kaluar, Komisioni Evropian prezantoi paketën për sovranitetin teknologjik, e cila synon të forcojë industrinë teknologjike të BE-së, duke u përqendruar veçanërisht në infrastrukturën cloud, shërbimet e inteligjencës artificiale, softuerin me kod të hapur (open source) dhe çipat elektronikë.

Propozimi ligjor përfshin katër nisma, të cilat mbulojnë të gjithë zinxhirin e vlerës – nga prodhimi i çipave dhe infrastruktura teknologjike deri te softuerët, shërbimet cloud dhe inteligjenca artificiale.

Niveli më i lartë i kësaj pakete, që lidhet me sektorë strategjikë si mbrojtja dhe shëndetësia, do të përjashtonte praktikisht kompanitë joevropiane nga mundësia për të fituar kontrata publike.

Në vitin 2023, në Bashkimin Evropian ishin aktive më shumë se 42 mijë kompani në sektorin e prodhimit të teknologjisë së lartë, që përfaqësonin vetëm 0,1% të numrit total të ndërmarrjeve në BE.

Përqindja më e lartë e prodhuesve të teknologjisë së lartë në raport me numrin total të kompanive u regjistrua në Republikën Çeke, e ndjekur nga Sllovakia dhe Gjermania.

Nga ana tjetër, për sa i përket punësimit, pra pjesës së punonjësve të angazhuar në industrinë e teknologjisë së lartë krahasuar me gjithë fuqinë punëtore në sektorin prodhues, vendet me përqindjen më të lartë ishin Sllovenia, Danimarka, Irlanda dhe Hungaria.