Misioni i OKB-së: SHBA-ja ka arsye të besueshme se kreu krime lufte në Iran — sulmi ndaj shkollës në Minab vrau mbi 150 vetë, përfshirë rreth 120 nxënës

Një mision i Kombeve të Bashkuara për vërtetimin e fakteve në Iran ka arritur në përfundimin se ka arsye të besueshme për të besuar se Shtetet e Bashkuara qëndrojnë pas dy sulmeve ushtarake ndaj një shkolle dhe një qendre sportive në Iran në muajin shkurt, dhe se këto përbëjnë krime lufte. Gjetjet e raportit të ri të Misionit Ndërkombëtar të Pavarur të Vërtetimit të Fakteve për Iranin do t’i dorëzohen të enjten Këshillit të të Drejtave të Njeriut të OKB-së në Gjenevë, raporton Reuters.

Sipas raportit, hetuesit gjetën arsye të besueshme se forcat amerikane ishin përgjegjëse për sulmin ndaj Shkollës Fillore Shajareh Tayyebeh në qytetin Minab, ku u vranë më shumë se 150 persona, përfshirë rreth 120 nxënës, sipas zyrtarëve iranianë. Misioni e cilësoi sulmin si të pa dalluar (indiscriminate) — që shkaktoi vdekjen e civilëve dhe dëmtimin e infrastrukturës civile — pra krim lufte sipas të drejtës ndërkombëtare. Sipas raportit, SHBA-ja u mbështet në inteligjencë që sugjeronte praninë e një komandanti të lartë ushtarak iranian në vendngjarje, por nuk e verifikoi siç duhet informacionin përpara sulmit dhe dështoi të përditësonte inteligjencën e synuar për të konfirmuar se ndërtesa ishte objekt ushtarak — një dështim që hetuesit thonë se shkonte përtej neglizhencës së thjeshtë. “Përkundrazi, SHBA-ja i drejtoi sulmet ndaj ndërtesës së shkollës, ndërsa ishte në dijeni të rrezikut thelbësor për të goditur një objekt civil, dhe duke vepruar në mënyrë të pamatur lidhur me mundësinë që kjo të ndodhte”, thuhet në raport.

Ekspertët e OKB-së arritën në përfundim të ngjashëm edhe për një sulm ndaj një qendre sportive në Lamerd, i cili dëmtoi ndërtesa banimi dhe një shkollë aty pranë dhe vrau e plagosi 22 civilë. Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) kishte deklaruar në mars se forcat amerikane nuk kishin kryer asnjë sulm në qytetin Lamerd atë ditë. Zyrtarët amerikanë kanë deklaruar më parë se operacionet ushtarake kryhen në përputhje me të drejtën e konflikteve të armatosura. Presidenti Donald Trump tha në qershor se “askush” nuk e kishte sulmuar me qëllim një shkollë vajzash në Iran në shkurt, duke cituar një hetim të incidentit, ndërsa Reuters raportoi fillimisht se një hetim i brendshëm ushtarak amerikan tregonte se forcat amerikane ishin me gjasë përgjegjëse për sulmin fatal në Minab, në jug të Iranit. Pentagoni e ka ngritur më lart hetimin, por nuk ka publikuar ende asnjë gjetje paraprake.

Raporti gjeti gjithashtu se autoritetet iraniane kryen një sulm të gjerë e sistematik kundër civilëve gjatë protestave që shpërthyen në fund të dhjetorit të vitit të kaluar, duke përfshirë vrasje të paligjshme, tortura, arrestime arbitrare, zhdukje të detyruara dhe kufizime të rënda të lirisë së shprehjes — që përbëjnë krime kundër njerëzimit. Grupet e të drejtave thonë se edhe kalimtarë të pafajshëm u vranë gjatë shtypjes më të madhe që nga revolucioni islamik i vitit 1979. Misioni tha se nuk mundi ta verifikonte pavarësisht numrin e viktimave, por beson se ai është me gjasë shumë më i lartë se shifrat zyrtare që flasin për 3,038 të vrarë dhe 25,000 të plagosur. Misionet e përhershme të Iranit dhe SHBA-së në Gjenevë nuk iu përgjigjën menjëherë kërkesave të Reuters për koment.

Burimi: Reuters (https://www.reuters.com/world/middle-east/un-mission-finds-grounds-believe-us-committed-war-crimes-iran-tehran-crimes-2026-09-17/)