Ndërron jetë Ingrid Wiener: artistja vienese e gobelinëve, bashkëpunëtorja e Valie Export dhe Dieter Roth

Artistja austriake Ingrid Wiener ka ndërruar jetë në moshën 83-vjeçare, një ditë para ditëlindjes së saj të 84-t. Lajmin e bëri të ditur galeria Charim e Vjenës me një postim në Instagram, pa dhënë shkakun e vdekjes, siç njofton USA Art News. Lindur si Ingrid Schuppan më 2 tetor 1942 në Vjenë, Wiener ishte një nga figurat më origjinale të artit austriak të pasluftës, me një vepër që shtrihej mes tekstilit, fotografisë, pikturës dhe kolazhit.

Wiener u bë e njohur për gobelinët e saj — sixhade të endura ku gërshetonte objekte e copëza të jetës së përditshme: dërrasa prerjeje, lista të vjetra blerjesh, gazeta, kabllo, madje edhe tranguj mbi letër gazete. Shpesh endte në to edhe tekste të shkruara me dorë, duke i shndërruar ndjenjat dhe vëzhgimet e saj personale në gjuhë pamore, ndërsa akuarelet e ëndrrave — të ashtuquajturat «Traumzeichnungen» — u jepnin formë ëndrrave dhe mendimeve të saj. Ndër bashkëpunimet më të rëndësishme ishin ato me Valie Export dhe artistin zviceran Dieter Roth: mes viteve 1974 dhe 1997 realizuan së bashku pesë gobelinë, mes tyre «Large Tapestry» (1981–1986), që sot gjendet në koleksionin e Muzeut të Artit Modern në Nju Jork.

Jeta e saj ishte po aq e pazakontë sa vepra. Në vitet ’60 bashkëpunoi me Friedensreich Hundertwasser-in dhe mori pjesë në filmin «Sonne halt!» (1959) të Ferry Radax-it me Konrad Bayer. Më 1969 u arratis me partnerin e saj, shkrimtarin Oswald Wiener, në Berlinin Perëndimor, ku së bashku hapën lokalet e famshme të artistëve Matala, Exil dhe Ax Bax — Exil-i u kthye në qendrën e intelektualëve dhe të avangardës artistike e letrare të viteve ’70 e ’80, me të ftuar si David Bowie, Iggy Pop, Joseph Beuys apo Peter O’Toole. Më 1986 çifti u shpërngul në Dawson City, në Jukon të Kanadasë, ku lindën akuarelet e ëndrrave; më vonë u kthyen në Evropë dhe u vendosën në Stirinë juglindore. Bashkëshorti i saj, Oswald Wiener, vdiq në vitin 2021.

Njohja institucionale erdhi vonë, por e merituar: në vitin 2024 iu dha Çmimi Austriak i Artit për Artet Pamore. Muzeu Belvedere i Vjenës, që ruan në koleksion instalacionin e saj shumëpjesësh «Norden» (2010–2012), e përkujtoi me një njoftim zyrtar, ku drejtoresha e përgjithshme Stella Rollig e quajti «një artiste të jashtëzakonshme, që hapi vazhdimisht kufijtë mes artit dhe jetës». Galeria Charim, që e përfaqësonte që nga viti 2001 dhe po përgatiste një ekspozitë të madhe të veprës së saj për fillimin e vitit të ardhshëm, bëri të ditur se bashkëpunimi artistik me Wiener ishte shndërruar ndër vite në miqësi të ngushtë personale.