Pabellón criollo venezuelian — pjata kombëtare e Venezuelës me mish të tërhequr, fasule të zeza, oriz dhe banane të skuqura

Pabellón criollo është pjata kombëtare e Venezuelës dhe një nga pjatat më të dashura të Amerikës Latine. Emri i saj vjen nga fjala “pabellón” — flamur — sepse përbërësit e saj vendosen krah për krah në pjatë, si shiritat e një flamuri: mish i kuqërremtë, oriz i bardhë dhe fasule të zeza, të shoqëruara me banane të skuqura të ëmbla. Është një pjatë e plotë, e ngrohtë dhe shumë e shijshme, që bashkon trashëgiminë spanjolle, afrikane dhe indigjene të Venezuelës. Në shumë shtëpi venezueliane shërbehet edhe me djathë të bardhë të grirë sipër, ose me një vezë të skuqur — varianti i njohur si “pabellón a caballo”.

Koha e përgatitjes: 30 minuta (plus njomja e fasuleve gjatë natës). Koha e gatimit: rreth 2 orë. Porcionet: 4.

PËRBËRËSIT

Për mishin e tërhequr (carne mechada):

• 600 g mish viçi për zierje (fesa ose pjesë e shpatullës)
• 1 qepë, e prerë në katër pjesë
• 1 gjethe dafine
• 2 lugë vaj ulliri
• 1 qepë e vogël, e grirë hollë
• 1 spec i kuq, i grirë hollë
• 1 spec jeshil, i grirë hollë
• 3 thelpinj hudhër, të grirë
• 2 domate të pjekura, të grira
• 1 lugë çaji kumin i bluar
• Kripë dhe piper i zi sipas shijes
• Koriandër i freskët, i grirë (për servirje)

Për fasulet e zeza (caraotas negras):

• 400 g fasule të zeza të thata (ose 2 kanaçe fasule të zeza të gatuara, të shpëlara)
• 1 qepë e vogël, e grirë
• 1 spec jeshil, i grirë
• 2 thelpinj hudhër, të grirë
• 1 lugë çaji kumin i bluar
• 1 lugë vaj ulliri
• Kripë sipas shijes

Për orizin dhe bananet:

• 300 g oriz i bardhë kokërrgjatë
• 600 ml ujë
• 1 lugë vaj
• Kripë sipas shijes
• 2 banane plantain të pjekura (me lëkurë të verdhë me njolla të zeza)
• Vaj për skuqje

HAPAT E PËRGATITJES

1. Fasuleve u hidhni ujë të ftohtë dhe i lini të njomen gjatë natës. Të nesërmen i shpëlani dhe i zieni në ujë të pastër për rreth 1 orë, derisa të zbuten. Në një tigan ngrohni vajin e ullirit, skuqni qepën, specin dhe hudhrën për 4–5 minuta, shtoni kuminin dhe fasulet e ziera me pak nga lëngu i tyre, rregulloni kripën dhe i lini të ziejnë edhe 15 minuta, derisa të bëhen kremoze.
2. Ndërkohë mishin e viçit e vendosni në një tenxhere me ujë të ftohtë, qepën e prerë në katër pjesë, gjethen e dafinës dhe pak kripë. E zieni në zjarr të ulët për rreth 1 orë e 30 minuta, derisa mishi të zbutet plotësisht. E hiqni nga lëngu, e lini të ftohet pak dhe e tërhiqni me dy pirunj në fije të holla.
3. Në një tigan të gjerë ngrohni vajin e ullirit dhe skuqni qepën e grirë, specat dhe hudhrën për 5 minuta. Shtoni domatet e grira dhe kuminin, gatuajini 5 minuta të tjera, pastaj shtoni mishin e tërhequr dhe 100 ml nga lëngu i zierjes së mishit. E lini të ziejë në zjarr të ulët 15 minuta, derisa salca të trashet dhe mishi të marrë shijen e erëzave. Rregulloni kripën dhe piperin.
4. Orizi: e shpëlani orizin, e vendosni në tenxhere me ujin, vajin dhe kripën. E sillni në vlim, e mbuloni me kapak dhe e gatuani në zjarr të ulët për 15–18 minuta, derisa uji të përthithet plotësisht. E lini të pushojë 5 minuta të mbuluar, pastaj e lironi me pirun.
5. Bananet: i qëroni plantain-et dhe i prisni në feta të gjata e të holla. I skuqni në vaj të nxehtë për 2–3 minuta nga secila anë, derisa të marrin ngjyrë të artë dhe të karamelizohen lehtë. I nxirrni mbi letër kuzhine që të kullojë vaji i tepërt.
6. Servirja: në secilën pjatë vendosni krah për krah një porcion oriz të bardhë, fasule të zeza dhe mish të tërhequr, dhe sipër ose anash bananet e skuqura. Spërkateni me koriandër të freskët. Nëse dëshironi, shtoni djathë të bardhë të grirë sipër fasuleve.

Këshillë: lëngu i mbetur nga zierja e mishit mos e hidhni — përdorni një pjesë për salcën e mishit dhe pjesën tjetër mund ta ruani si bazë për supë.

Fotoja: Pabellón criollo, Wilfredor / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0).