Profesion unik në AQSHF, kimistja që ruan filmat në 35 mm

Pas çdo filmi të ruajtur në Arkivin Qendror Shtetëror të Filmit fshihet edhe puna e një profesioni sa i veçantë, aq edhe i rrallë në Shqipëri.

Prej dy dekadash, Hermelinda Troqe, inxhiniere kimiste dhe specialiste e shiritit 35 mm, kujdeset për ruajtjen e fondit filmik kombëtar, duke ndërthurur njohuritë shkencore me misionin për mbrojtjen e trashëgimisë kulturore. Ky profesion është një shembull i rrallë i ndërthurjes së shkencës me kulturën, ku kimia nuk shërben vetëm laboratorit, por edhe ruajtjes së kujtesës filmike të Shqipërisë për brezat që do të vijnë.

Puna e saj zhvillohet mbi shiritat analogë 35 mm, materiale me një strukturë komplekse kimike të përbërë nga polimere, bazë acetati ose poliestri, si dhe emulsione argjendi e pigmentesh. Për të garantuar jetëgjatësinë e tyre, nevojiten njohuri të specializuara në kimi dhe konservim.

Çdo ditë, Hermelinda Troqe inspekton gjendjen fiziko-kimike të shiritave, duke monitoruar proceset e degradimit, si sindroma e uthullës apo kristalizimi i emulsionit, si edhe kontrollon nivelin e aciditetit, lagështisë dhe faktorë të tjerë që mund të dëmtojnë materialin filmik.

Një pjesë thelbësore e punës së saj është ruajtja e kushteve optimale të arkivimit. Temperatura, lagështia relative dhe ajrosja e ambienteve kontrollohen sipas standardeve shkencore, për të ngadalësuar plakjen kimike të shiritave dhe për të siguruar ruajtjen e tyre afatgjatë.

Përveç monitorimit, ajo kryen edhe pastrimin dhe konservimin e shiritave 35 mm përmes proceseve manuale dhe trajtimeve të specializuara, duke i përgatitur për digjitalizim dhe skanim me cilësi të lartë. Paralelisht, kujdeset edhe për mirëmbajtjen e pajisjeve, vlerësimin e materialeve të ambalazhimit arkivues dhe infrastrukturës mbrojtëse, për të garantuar sigurinë maksimale të fondit filmik.