Republikanët amerikanë po largohen nga Izraeli, Netanyahu rrezikon të humbasë mbështetjen më të fortë

Mbështetja tradicionale e Partisë Republikane për Izraelin po shfaq shenja dobësimi, ndërsa gjithnjë e më shumë republikanë, veçanërisht të rinjtë, po shprehin qëndrime kritike ndaj Qeverisë së kryeministrit Benjamin Netanyahu dhe luftës në Gaza.

Sipas një analize të publikuar nga Axios, ndryshimi i qëndrimit është përshpejtuar nga operacionet ushtarake izraelite në Gaza, si edhe nga tensionet mes Netanyahut dhe presidentit amerikan Donald Trump lidhur me luftën kundër Iranit.

Për më shumë se 15 vjet, Netanyahu kishte kompensuar rënien e mbështetjes nga demokratët duke ndërtuar një aleancë të fortë me republikanët. Megjithatë, nëse edhe kjo mbështetje nuk është më e garantuar, analistët vlerësojnë se si ai, ashtu edhe vetë Izraeli, mund të përballen me sfida serioze politike në Shtetet e Bashkuara.

Sipas librit të ri Regime Change, të gazetarëve Maggie Haberman dhe Jonathan Swan, Trump i kishte kërkuar Netanyahut në shtator të vitit të kaluar të pranonte një marrëveshje paqeje për Gazën. Në bisedë, presidenti amerikan thuhet se i ka thënë kryeministrit izraelit se “të gjithë hebrenjtë janë lodhur prej teje” dhe se marrëdhëniet mes dy vendeve do të përfundonin në një “divorc” nëse ai nuk pranonte kompromisin.

Axios raportoi gjithashtu se Trump e kishte cilësuar Netanyahun si “krejtësisht të çmendur”, duke paralajmëruar se veprimet e tij po e izolonin Izraelin në arenën ndërkombëtare. Më vonë, në një intervistë për Axios, Trump deklaroi se marrëdhënia e tij me Netanyahun mbetet e mirë, por shtoi se “duhet ta mbajmë disi të arsyeshëm”.

Edhe zëvendëspresidenti JD Vance, i konsideruar si një nga pasardhësit e mundshëm politikë të Trumpit, kritikoi zyrtarët izraelitë që kundërshtonin marrëveshjen me Iranin.

“Nëse do të isha pjesë e kabinetit të qeverisë izraelite, nuk do të sulmoja të vetmin aleat të fuqishëm që më ka mbetur në botë”, deklaroi ai.

Në të njëjtën kohë, figura të njohura të lëvizjes “America First”, si Tucker Carlson, Megyn Kelly dhe Marjorie Taylor Greene, kanë shtuar kritikat ndaj Izraelit. Carlson madje akuzoi Netanyahun se kishte manipuluar Trumpin për të përfshirë SHBA-të në luftë, duke e quajtur presidentin “skllav” të kryeministrit izraelit.

Ndërkohë, komentatori konservator Ben Shapiro, një nga mbështetësit më të zëshëm të Izraelit, ka parë rënie të audiencës së tij, pasi një pjesë e dëgjuesve konservatorë po kundërshtojnë gjithnjë e më shumë mbështetjen amerikane për Izraelin.

Sipas analizës, Izraeli është kthyer në një nga temat kryesore të përplasjes brenda së djathtës amerikane. Figura të ekstremit të djathtë si Nick Fuentes dhe mbështetësit e tij kanë sulmuar prej kohësh republikanët tradicionalë për mbështetjen ndaj Izraelit, ndërsa argumente të ngjashme po përhapen gjithnjë e më shumë edhe në platformat konservatore.

Sondazhet tregojnë një ndryshim të dukshëm të opinionit. Një studim i Pew Research Center në prill zbuloi se katër në dhjetë republikanë kanë tashmë një opinion negativ për Izraelin. Mes republikanëve të moshës 18 deri në 49 vjeç, kjo përqindje arrin në 57%, ndërsa tek ata mbi 50 vjeç është vetëm një në katër.

Një tjetër sondazh i Quinnipiac University këtë muaj tregoi se një në pesë republikanë beson se SHBA-të mbështesin tepër Izraelin, trefish më shumë krahasuar me periudhën menjëherë pas sulmeve të 7 tetorit.

Gjithashtu, një studim i Universitetit të Maryland-it zbuloi se më pak se gjysma e republikanëve besojnë se veprimet ushtarake të Izraelit në Gaza janë të justifikuara si vetëmbrojtje. Mes të rinjve republikanë të moshës 18-34 vjeç, vetëm 22% mbështesin operacionet ushtarake izraelite.

Megjithatë, mbështetja për Izraelin mbetet ende dominuese në Partinë Republikane. Një sondazh i Gallup në shkurt tregoi se 70% e republikanëve ndihen më pranë izraelitëve sesa palestinezëve, edhe pse kjo përbën një rënie me 10 pikë përqindjeje krahasuar me vitin 2024.

Analistët vlerësojnë se zgjedhjet parlamentare me të cilat Benjamin Netanyahu do të përballet këtë vjeshtë mund të tregojnë nëse rënia e mbështetjes amerikane lidhet kryesisht me figurën e tij politike apo me perceptimin ndaj vetë Izraelit.