Rutte dhe Von der Leyen: NATO duhet të bëhet më evropiane, të mos varet nga SHBA

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, kërkuan që aleanca të forcojë dimensionin evropian për të ulur varësinë nga mbështetja ushtarake e Shteteve të Bashkuara. Deklaratat u bënë të martën, përpara samitit vjetor të NATO-s në Ankara.

Von der Leyen theksoi rëndësinë e bashkëpunimit të ngushtë mes Bashkimit Evropian dhe NATO-s, duke nënvizuar se ndërveprimi është thelbësor për forcimin e sigurisë së përbashkët.

Nga ana e tij, Rutte tha se NATO dhe BE kanë role të qarta dhe plotësuese: NATO merret me strukturën e komandës, aftësitë dhe standardet ushtarake, ndërsa BE me industrinë e mbrojtjes, investimet dhe rregullimin. Ai theksoi se Evropa nuk mund të vazhdojë të mbështetet te SHBA si në të kaluarën.

“Nuk mund të vazhdojmë të mbështetemi tepër te Shtetet e Bashkuara. Na duhet një Evropë shumë më e fortë brenda një NATO-je më të fortë. Për të qëndruar transatlantikë, duhet të bëhemi më evropianë”, u shpreh Rutte.

Samiti zhvillohet në një kohë tensionesh mes Evropës dhe SHBA-së, pas sulmit amerikan ndaj Iranit dhe reduktimit të pranisë ushtarake amerikane në kontinent. Në këtë kontekst, vendet evropiane po përpiqen të rrisin investimet në mbrojtje dhe të forcojnë kapacitetet e tyre ushtarake.

Megjithatë, ritmi i investimeve mbetet i pabarabartë. Ndërsa vende si Polonia, shtetet baltike dhe ato nordike kanë rritur ndjeshëm shpenzimet ushtarake drejt objektivit prej 5% të PBB-së, vende të tjera si Spanja, Belgjika, Luksemburgu dhe Republika Çeke vijojnë të mbeten prapa.

Von der Leyen prezantoi gjithashtu planet e Komisionit Evropian për të forcuar industrinë evropiane të mbrojtjes, përmes 150 miliardë eurove në kuadër të programit të kredisë SAFE dhe 135 miliardë eurove të planifikuara në buxhetin e ardhshëm të BE-së.

Ndërkohë, Rutte paralajmëroi se NATO duhet të rrisë ndjeshëm kapacitetet industriale të mbrojtjes për t’iu përgjigjur ritmit të prodhimit ushtarak të Rusisë, duke theksuar se edhe Evropa, Kanadaja dhe SHBA-ja duhet të intensifikojnë prodhimin për nevojat e sigurisë.