Tajlanda pezullon licencat e armëve pas të shtënave nga një adoleshent ndaj gjyshërve të tij

Kryeministri Anutin Charnvirakul kërkon kontrolle më të rrepta të armëve dhe “dënime të vendosura”, pasi në të shtënat në shkollë humbën jetën nëntë persona.

Tajlanda ka pezulluar licencat për armët e zjarrit pas të shtënave vdekjeprurëse në një shkollë në Nonthaburi, ndërsa trupat e adoleshentit autor i sulmit dhe gjyshërve të tij, të cilët ai vrau, janë djegur në krematorium.

Kryeministri Anutin Charnvirakul tha se kishte urdhëruar Ministrinë e Brendshme dhe policinë të ndalonin lëshimin e licencave për posedimin, blerjen dhe mbajtjen e armëve të zjarrit, si dhe bëri thirrje për “kontrolle më të rrepta dhe dënime të vendosura”.

Anutin ishte zotuar të zbatonte ndryshimet të premten, pasi më herët gjatë asaj dite një 14-vjeçar qëlloi për vdekje gjyshërit që e kishin rritur, në shtëpinë e tyre në Nonthaburi, në veri të Bangkokut. Më pas, ai vrau gjashtë persona të tjerë në shkollën e tij dhe në fund qëlloi veten.

Anutin kishte synuar të ndërmerrte reforma edhe në pozicionet e mëparshme si ministër i Brendshëm dhe ministër i Shëndetësisë, pas rasteve të dhunës me armë në vitet 2022 dhe 2023. Në vitin 2023, një 14-vjeçar vrau dy persona në një qendër tregtare në Bangkok, duke përdorur një pistoletë të modifikuar, e cila ishte projektuar për të qëlluar fishekë bosh dhe që, sipas policisë, besohej se ishte porositur online. Anutin urdhëroi një sërë masash për kontrollin e armëve, përfshirë një ndalim të përkohshëm të lëshimit të licencave të reja, kufizime për importin dhe ndalimin e personave nën moshën 20 vjeç për të përdorur poligonet e qitjes.

Megjithatë, premtimet e mëparshme për forcimin e ligjeve për armët nuk kanë parandaluar të shtënat e fundit.

Ndërsa ligjet e Tajlandës për licencimin e armëve duken të rrepta në letër, në realitet vendi ka miliona armë të paregjistruara.

Të dhënat më të fundit treguan se Tajlanda kishte mbi 10 milionë armë në pronësi të civilëve, numri më i lartë në Azinë Juglindore, më shumë se një armë për çdo shtatë persona. Mbi 4 milionë prej tyre ishin të paregjistruara.

Qeveria planifikon të përcaktojë një periudhë të posaçme gjatë së cilës qytetarët mund të dorëzojnë armët e paligjshme ose armët e trashëguara që nuk mund të transferohen ligjërisht, duke u përjashtuar nga ndëshkimet.

Komisioneri i Përgjithshëm i Policisë Mbretërore Tajlandeze, Kitrat Phanphet, ka urdhëruar gjithashtu mbikëqyrje më të rreptë të armëve të zjarrit të lëshuara nga shteti për policinë.

Skema e shumëkritikuar e “armëve të mirëqenies” u mundëson zyrtarëve publikë që plotësojnë kushtet të blejnë armë me zbritje të mëdha, por shumë prej këtyre armëve përfundojnë duke u rishitur.

Zëvendëskomisioneri i Përgjithshëm i Policisë, Thana Chuwong, do të jetë përgjegjës për luftën kundër posedimit dhe trafikimit të paligjshëm të armëve, përfshirë shitjen e armëve përmes rrjeteve sociale dhe platformave të tjera online.

Ministria e Arsimit ka prezantuar gjithashtu një plan të ri për sigurinë në shkolla, që përfshin kontrolle më të rrepta në hyrje, me roje që do të kontrollojnë për armë përpara se dikush të hyjë në ambientet e shkollës, si dhe rritjen e këshillimit për shëndetin mendor.

Reformat u njoftuan ndërsa vazhdonin ceremonitë shumëditore budiste të varrimit për viktimat.

Arkivolet e bardha të viktimave të para, gjyshërve të autorit, u vendosën të martën në tempullin budist Tem Rak Samakkhi, së bashku me portretet e tyre, përpara ceremonisë së djegies, e cila përmbylli një ceremoni mortore që zgjati disa ditë.

Arkivoli më i vogël i djalit u vendos në një pjesë tjetër të të njëjtit tempull, i rrethuar me lule të bardha.

Mes personave që morën pjesë në ceremoninë mortore ishte Tawee Piewphong, i cili nderoi kunatin e tij, gjyshin e adoleshentit, duke e përshkruar si “një njeri me pak fjalë, por shumë i sjellshëm”.

Tawee shprehu tronditjen e tij për vrasjet, duke thënë se nuk kishte asnjë ide se çfarë e kishte shtyrë adoleshentin të kryente krimin, por njëkohësisht shprehu edhe dhembshuri për të.

“Dua t’i them se të jesh 14 vjeç është vetëm një pjesë e vogël e gjithë jetës tënde dhe çdo problem ka një zgjidhje. Jo gjithçka është fundi i botës”, tha 70-vjeçari.

Hetuesit vijonin të kërkonin motivin e sulmit, por policia tha të dielën se djali kishte parë video me përmbajtje të dhunshme në internet dhe një herë kishte marrë me vete në shkollë një armë të ftohtë. Zyrtarët kishin thënë më herët se ai përballej me stres të lidhur me rezultatet në shkollë, ndërsa një shok klase tha se ai ishte bullizuar.

“Sigurisht që ndihem keq për njerëzit e pafajshëm që u vranë, nipërit dhe mbesat e të cilit ndjekin shkollën ku ndodhi sulmi. Por mendoj se ekziston një problem i shëndetit mendor që duhet ta trajtojmë, në mënyrë që të parandalojmë që incidente të tilla të ndodhin sërish”, tha Somjai Poosod.

Të shtënat kanë shkaktuar tronditje në të gjithë vendin, ndërsa mbreti dhe Anutin kanë udhëhequr reagimet e shumta të dhimbjes dhe solidaritetit.

Të hënën, babai i autorit të sulmit tha se ende nuk e kuptonte pse djali i tij e kishte bërë këtë, por tashmë duhej të përballej me dhunën e kryer nga vetë djali i tij.

“Po përjetoj kaq shumë emocione njëherësh. Ndihem fajtor dhe zemërthyer, sepse edhe unë kam pësuar një humbje. Kam humbur fëmijën tim, si dhe prindërit e mi”, tha ai.

Adoleshenti përdori armën e gjyshit të tij për të vrarë gjyshërit, përpara se të shkonte në shkollë.

Atje, ai qëlloi për vdekje pesë mësues dhe pjesëtarë të stafit, si dhe plagosi një vajzë 12-vjeçare, e cila ndërroi jetë në spital të shtunën.