Toksinat dhe ngrohja globale përkeqësojnë rënien e pjellorisë, paralajmërojnë studiuesit

Një rishikim i literaturës shkencore tregon se ekspozimi i njëkohshëm ndaj kimikateve që prishin sistemin endokrin dhe ndikimeve të ndryshimeve klimatike ka të ngjarë të prodhojë efekte sinergjike që dëmtojnë riprodhimin dhe kontribuojnë në rënien globale të pjellorisë. Susanne Brander, autore kryesore dhe anëtare e Universitetit Shtetëror të Oregonit, paralajmëron se ndonëse efektet individuale janë të studiuara, ndikimi i bashkuar i të dy faktorëve mund të jetë shumë më i madh dhe “alarmues”.

Raporton TV Klan se rishikimi fokusohet te kimikatet endokrine të përhapura në plastikë dhe produkte të tjera—si mikroplastikat, bisfenoli, ftalatet dhe PFAS—dhe te efektet e ndryshimeve klimatike, si stresi nga nxehtësia. Autorët shpjegojnë se ndikimet janë të dukshme në të gjitha grupet taksonomike, nga jovertebrorët te njerëzit. Instituti për Metrikat dhe Vlerësimin e Shëndetit i Universitetit të Uashingtonit ka paralajmëruar më parë për një të ardhme me lindshmëri të ulët në shumë vende, ndërsa bashkëautoreja Shanna Swan vë në dukje se nivelet e spermës tek burrat në vendet perëndimore kanë rënë me mbi 50% gjatë katër dekadave të fundit.

Studimi thekson se këto kimikate, të përhapura në mallrat e konsumit, ndërhyjnë në hormonet dhe funksionet riprodhuese në mënyra të ngjashme te specie të ndryshme. Për shembull, ftalatet lidhen me ndryshime në formën e spermës te jovertebrorët, me ndërprerje të spermatogjenezës te brejtësit dhe me rënie të numrit të spermës te njerëzit; PFAS janë të ndërlidhura me përkeqësim të cilësisë së spermës dhe me çrregullime hormonale. Njëkohësisht, stresi i nxehtësisë, nivelet më të ulëta të oksigjenit dhe faktorë të tjerë klimatikë mund të përkeqësojnë këto dëme, duke ndikuar drejtpërdrejt në prodhimin e gametave dhe në seks-determinin e disa specieve.

Zgjidhjet që propozojnë autorët përfshijnë kufizimin e ndryshimeve klimatike dhe reduktimin e përdorimit të kimikateve toksike, për të mbrojtur pjellorinë dhe stabilitetin e popullatave shtazore. Brander dhe kolegët theksojnë se masa të kombinuara politike dhe shkencore janë të nevojshme për të ndaluar përkeqësimin e këtij trendi, raporton TV Klan.