Ambasadorët e BE-së miratojnë pesë projekte gjigante mbrojtëse — Ukraina merr pjesë në katër prej tyre

Më 16 shtator, ambasadorët e Bashkimit Evropian në Bruksel miratuan planet për pesë projekte të përbashkëta evropiane të mbrojtjes (EDPCI), me kosto potenciale dhjetëra miliarda euro secili, në një hap të madh drejt forcimit të kapaciteteve mbrojtëse të kontinentit.

Planet, të propozuara nga Komisioni Evropian në korrik 2026, synojnë të adresojnë “mungesat urgjente strategjike të kapaciteteve” në pesë fusha kryesore: mbrojtja ajrore, siguria detare, hapësira, teknologjia e dronëve dhe kundër-dronëve, si dhe monitorimi i krahut lindor të Bashkimit Evropian.

Ukraina përfshihet në katër nga pesë projektet — i vetmi përjashtim është projekti i hapësirës. Këshilli miratoi një financim fillestar prej 60 milionë eurosh për secilin projekt, por fatura totale e pesë iniciativave arrin në 281 miliardë euro (rreth 324 miliardë dollarë) në horizontin e plotë të zbatimit të tyre.

Projekti më i lirë është DECODER, për dronë dhe sisteme kundër-dronëve, me kosto nga 3.5 deri në 5.5 miliardë euro, ku Ukraina pritet të luajë një rol të rëndësishëm falë përvojës së saj në fushën e betejës. Projekti i mbrojtjes ajrore dhe antiraketore, i njohur si EU-FIAMD, parashikohet të kushtojë nga 55 deri në 80 miliardë euro deri në vitin 2040 — një zhvillim veçanërisht jetik për Ukrainën, pika më e dobët e së cilës mbetet mbrojtja kundër raketave balistike.

Projekti më i kushtueshëm është “Eastern Flank Watch”, me kosto 60 deri në 100 miliardë euro deri në vitin 2036, i udhëhequr bashkërisht nga Finlanda dhe Polonia. Ky projekt synon mbikëqyrjen e krahut lindor të Evropës, vijën e parë të sigurisë së kontinentit.

Hapi i radhës formal është votimi i ministrave të mbrojtjes së vendeve të BE-së, i cili pritet të mbahet më 28 shtator.

Burimi: The Kyiv Independent