Brognon Rollin fiton çmimin Marcel Duchamp 2026, çmimin më të rëndësishëm të artit bashkëkohor në Francë

Dyshja artistike Brognon Rollin — David Brognon dhe Stéphanie Rollin — fitoi çmimin Marcel Duchamp 2026, çmimin më të rëndësishëm të artit bashkëkohor në Francë. Shpallja u bë mbrëmjen e së enjtes, 22 tetor, në Muzeun e Artit Modern të Parisit (MAM), ku ekspozita e çmimit mbahet që nga viti 2025 për shkak të mbylljes së Qendrës Pompidou për rinovim, siç njofton Le Monde. Edicioni i 26-të i çmimit u zhvillua në një kontekst të pazakontë: panairi Art Basel Paris u mbyll para kohe për arsye sigurie, për shkak të një proteste të planifikuar për të shtunën, 24 tetor.

Vepra fituese e dyshes eksploron ndërthurjet e kohës dhe brishtësinë e rrugës drejt çlirimit nga varësitë. Instalacioni mbledh shifra që matin abstinencën — 5.376 vjet, 1.892 muaj, 1.110 ditë dhe 1.201 orë — ndërsa makinat shtytëse të monedhave, ato të lojërave të panairit, janë mbushur me «medalje kthjellëtie», shenjat që Alkoolistët Anonimë dhe organizata të tjera kundër varësive u japin pjesëmarrësve për të shënuar kohën e abstinencës: një orë, një ditë, një javë, një vit, një dekadë. Korridori që të çon te instalacioni ndriçohet nga një person në proces shërimi, i cili mund ta rregullojë dritën në distancë dhe në kohë reale, në çdo çast mallëngjimi apo krenarie. Projektin e dyshes e mbrojti para jurisë vëllai Marc Chauveau, frat domenikan dhe kurator ekspozitash.

Në garë me dyshen ishin fotografja dhe kineastja Laura Henno, artistja, performuesja dhe shkrimtarja Josèfa Ntjam dhe artisti pamor Joël Andrianomearisoa. Nga të katër finalistët, Brognon Rollin kanë pasur ndoshta karrierën më pak të zhurmshme në Francë: ekspozita e tyre e parë e madhe personale në muze u mbajt në vitin 2020 në MAC Val, Muzeun e Artit Bashkëkohor të Val-de-Marne në Vitry-sur-Seine, në jug të Parisit. Në vitin 2024 ata e shndërruan kullën e Fort Saint-Jean në Marsejë në një far poetik, me një rreze drite të lidhur me shikimin e muzikantit Pone, i cili komunikon me anë të një sistemi kompjuterik okular për shkak të sëmundjes së tij, sklerozës laterale amiotrofike.

Brognon, i lindur në vitin 1978 në Messancy të Belgjikës, dhe Rollin, e lindur në vitin 1980 në Luksemburg, jetojnë dhe punojnë mes Parisit dhe Sienës në Itali; bashkëpunimi i tyre nisi në vitin 2006. Në qendër të punës së tyre janë paraqitjet e margjinave sociale, me instalacione ku elementi njerëzor është parësor dhe shtrirja e kohës luan një rol themelor. Duke punuar me instalacione, objekte skulpturale, video, performancë e fotografi, ata nisen gjithmonë nga situata reale dhe të ndërlikuara, të cilave u japin një materialitet të veçantë, të rrënjosur në historinë e artit minimal dhe konceptual.

Juria e këtij viti kryesohej nga Xavier Rey, drejtor i Muzeut Kombëtar të Artit Modern – Qendra Pompidou, dhe në të bënin pjesë artistët Kader Attia dhe Berlinde De Bruyckere, drejtoresha e Tate Modern në Londër, Karin Hindsbo, presidenti dhe drejtori i Muzeut të Luvrit, Christophe Leribault, koleksionistja franko-benineze Marie-Cécile Zinsou dhe koleksionisti spanjoll Fernando Arriola. Çmimi ka një fond total prej 90.000 eurosh, nga të cilat 35.000 euro për artistin fitues, dhe u jep artistëve të nominuar rezidenca në Sèvres – Manufacture et Musées nationaux, si dhe në Shtetet e Bashkuara në partneritet me Villa Albertine. Ekspozita e çmimit Marcel Duchamp mbetet e hapur në Muzeun e Artit Modern të Parisit deri më 7 shkurt 2027 dhe hyrja është falas.