Emil Bisttram: “Atom-i” kozmik ekspozohet në Nju Jork, pasi veprat e tij u bënë dikur reklama për Los Alamos-in

Seria “Atom” e piktorit Emil Bisttram ekspozohet në stendën e Addison Rowe Gallery nga Santa Fe në panairin Independent 20th Century, që mbahet në ndërtesën ikonike Breuer të Sotheby’s në 945 Madison Avenue në Nju Jork, nga 24 deri më 27 shtator 2026. Bisttram, piktor i abstraksionit gjeometrik me ngjyra të ndezura, u lind në Hungari në vitin 1895 dhe emigroi në Nju Jork si fëmijë, për t’u zhvendosur më pas në Taos të Nju Meksikos pas krakut të Bursës së vitit 1929.

Seria mori emrin “Atom” pas ekspozitës së vitit 1951 “Art and the Atom”, organizuar nga Laboratori Shkencor i Los Alamos-it. Në fillim të viteve ’60, Los Alamos e përdorte artin si mjet rekrutimi: vendoste reklama në revistat kombëtare tregtare me piktura abstrakte të artistëve nga kolonia artistike e Taos-it, vetëm rreth 60 milje larg laboratorit, dhe Bisttram ishte një figurë e rregullt në këto reklama. Vepra e tij “Moon Magic” (1958) u përdor në një reklamë me rreshtin: “At Los Alamos, the mysteries of the universe provide the dynamics for projects ranging from space propulsion to nuclear research.”

Vetë Bisttram shihte një lidhje të drejtpërdrejtë mes abstraksioneve të tij të sakta dhe fizikës revolucionare që po zhvillohej aty pranë — të dyja synonin të kapërcenin pamjen e jashtme të botës fizike për të zbuluar strukturat themelore. Vepra “Creative Forces” (1936) — elipsa të mbivendosura që përfaqësojnë edhe vezën kozmike, edhe replikën shkencore të orbitaleve atomike — u shit për 192.000 dollarë në Sotheby’s në maj, çmimi i dytë më i lartë në ankand për artistin, sipas Artnet Price Database.

Në vitin 1938 Bisttram bashkëthemeloi grupin Transcendental Painting Group me Raymond Jonson; grupi përfshinte artistë si Agnes Pelton dhe Lawren Harris. Manifesti i tyre synonte të shprehte realitetin jo-objektiv përmes formës, ngjyrës dhe dritës — një filozofi që gjeti jehonë dekada më vonë në laboratorët ku po shkruhej historia e fizikës moderne.

Burimi: USA Art News.