FMN: Lindja e Mesme do të tkurret 0.3% këtë vit nga lufta me Iranin, vendet e Gjirit në recesion të thellë

Fondi Monetar Ndërkombëtar ka ulur ndjeshëm parashikimin ekonomik për Lindjen e Mesme, duke pritur tani që rajoni të tkurret këtë vit për shkak të luftës së zgjatur me Iranin. Sipas përditësimit të fundit të liveblog-ut të Al Jazeera-s për luftën, FMN-ja pret që Lindja e Mesme dhe Azia Qendrore të tkurren me 0.3% në vitin 2026, një përmbysje e fortë krahasuar me rritjen prej 1.9% që i njëjti institucion parashikonte vetëm gjashtë muaj më parë.

Goditja më e rëndë bie mbi vendet e Gjirit, ekonomitë e të cilave varen nga eksportet e naftës dhe gazit përmes Ngushticës së Hormuzit. Sipas raportimit të Reuters-it për raportin e ri të FMN-së, Arabia Saudite pritet të tkurret me 3.3% këtë vit, nga rritja 1.7% që parashikohej në korrik, ndërsa për Iranin pritet një tkurrje prej 7.6%. Edhe më të thella janë rëniet për Irakun me 16%, Kuvajtin me 16.7% dhe Katarin me 15.6%, ndërsa Emiratet e Bashkuara Arabe priten të tkurren me 3.9%. Siç njofton Al Jazeera, Omani mbetet i vetmi vend i Gjirit me rritje pozitive, prej 2.4%.

FMN-ja e lidh këtë përmbysje drejtpërdrejt me luftën: mbyllja e zgjatur e Ngushticës së Hormuzit, nga e cila para luftës kalonte rreth një e pesta e tregtisë botërore të naftës dhe gazit të lëngshëm, ka ndërprerë eksportet, transportin detar dhe të ardhurat e shteteve të rajonit. Institucioni vëren se vendet dhe kompanitë reaguan shpejt në fillim, duke përdorur rezervat dhe duke gjetur furnizues alternativë, por efekti i këtyre masave po zbehet sa më shumë që lufta zgjatet.

Në nivel global, FMN-ja thotë se rritja po rishpërndahet sipas ekspozimit të secilit vend ndaj goditjes energjetike të luftës dhe ndaj bumit të investimeve në inteligjencën artificiale, i cili po e mban ekonominë botërore mbi ujë. Për Shtetet e Bashkuara pritet një rritje prej 2.3% këtë vit, ndërsa eurozona vetëm 1.1%. Sipas Al Jazeera-s, raporti lë hapur një rikthim të fortë në vitin 2027, por vetëm nëse Ngushtica e Hormuzit rihapet dhe flukset tregtare normalizohen.