FOKUS – SHBA-ja dhe Irani shkëmbejnë sulme, rriten tensionet për Ngushticën e Hormuzit

– SHBA-ja ndërmori një valë të re sulmesh ndaj Iranit dje në mbrëmje, duke vazhduar përshkallëzimin e konfliktit mes dy vendeve, raportoi BBC.

Mediet shtetërore iraniane raportuan se një person humbi jetën në jugperëndim të Iranit, ndërsa katër të tjerë u plagosën.

Vetëm pak orë pas sulmeve amerikane, Garda Revolucionare Islamike e Iranit (IRGC) njoftoi se kishte goditur baza ushtarake amerikane në Kuvajt, Jordani dhe Bahrein.

Përshkallëzimi i sulmeve ka vënë në pikëpyetje të ardhmen e marrëveshjes së përkohshme SHBA-Iran, të nënshkruar në qershor, ndërsa palët vazhdojnë të japin deklarata kontradiktore, për statusin e Ngushticës së Hormuzit.

Irani pretendon se e ka mbyllur këtë rrugë strategjike detare deri në një njoftim të dytë, ndërsa SHBA-ja këmbëngul se ajo mbetet e hapur për lundrim.

Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) bëri të ditur se sulmet e reja nisën në orën 17:00 sipas kohës lindore amerikane (22:00).

Sipas saj, u goditën dhjetëra objektiva ushtarake iraniane, përfshirë sisteme të mbrojtjes ajrore, radarë bregdetarë dhe kapacitete raketore e dronësh.

CENTCOM deklaroi se forcat amerikane janë të gatshme të garantojnë lirinë e lundrimit për anijet tregtare, pavarësisht, sipas saj, “agresionit, kërcënimeve dhe deklaratave të pajustifikuara” të Iranit.

Pak minuta para njoftimit të CENTCOM-it, televizioni shtetëror iranian raportoi shpërthime në Sirik, Qeshm, Bandar Abbas dhe Jask.

Agjencia shtetërore IRNA, duke cituar zëvendësguvernatorin e provincës Khuzestan, Valiollah Hayati, raportoi se një person u vra dhe katër të tjerë u plagosën nga sulmet amerikane.

Ndërkohë, çmimet e naftës u rritën ndjeshëm në tregjet aziatike.

Nafta “Brent” u rrit me 4%, duke arritur në 79,07 dollarë për fuçi, ndërsa nafta amerikane u rrit me 4,2%, në 74,53 dollarë për fuçi.

Tregjet e energjisë kanë shfaqur luhatje të mëdha muajt e fundit, ndërsa investitorët u përgjigjen zhvillimeve të konfliktit.

Pas sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit më 28 shkurt, Teherani mbylli praktikisht Ngushticën e Hormuzit, një rrugë përmes së cilës, kalon rreth 20% e eksporteve botërore të naftës dhe gazit natyror të lëngshëm (LNG).

Sulmet e fundit pasuan një tjetër ofensivë amerikane, gjatë së cilës, sipas CENTCOM-it, u goditën 140 objektiva ushtarake iraniane.

Në përgjigje, Garda Revolucionare iraniane kreu sulme ndaj bazave amerikane dhe aleatëve të SHBA-së në rajon, duke zgjeruar konfliktin.

Mes objektivave ishin edhe Katari, ndërmjetës në bisedimet për armëpushim, si dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.

Përshkallëzimi i ri ka vënë në rrezik marrëveshjen e përkohshme të armëpushimit, e cila synonte rihapjen e Ngushticës së Hormuzit dhe krijimin e kushteve për një marrëveshje të përhershme.

Presidenti amerikan, Donald Trump, deklaroi më herët këtë javë se, sulmet iraniane nënkuptonin fundin e armëpushimit, ndërsa ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, akuzoi SHBA-në për shkeljen e marrëveshjes.

Megjithatë, Trump tha se bisedimet do të vazhdojnë dhe se ndërmjetësit po përpiqen të rikthejnë procesin diplomatik.

Ndërkohë, CENTCOM këmbënguli se Ngushtica e Hormuzit mbetet e hapur dhe se ushtria amerikane është e gatshme të sigurojë lirinë e lundrimit. /