Gjykata e apelit pezullon vendimin që detyronte Idaho-n të lejonte abortet për mbrojtjen e shëndetit të grave

Të premten, Gjykata e Apelit e Qarkut të 9-të në SHBA, me seli në San Francisco, pezulloi vendimin e një gjykatësi federal që kishte thënë se ndalimi pothuajse total i abortit në Idaho është antikushtetues, sepse nuk parashikon përjashtime kur shtatzënia rrezikon shëndetin e grave, siç njofton Reuters. Vendimi u mor 2 me 1 dhe gjykata tha se mjekja që paditi shtetin ka pak gjasa të fitojë me pretendimin se Kushtetuta amerikane mbron të drejtën e abortit për shpëtimin e shëndetit.

Vendimi i pezulluar ishte marrë në gusht: ai urdhëronte Idaho-n të lejonte abortet kur mjeku e gjykonte të nevojshme për mbrojtjen e shëndetit të nënës, në pritje të apelit të shtetit, ndërsa më pas gjykatësi e kishte kufizuar urdhrin vetëm te paditësja Stacey Seyb. Ai ishte vendimi i parë i një gjykatësi amerikan që njihte një të drejtë kushtetuese aborti në rrethana të caktuara që nga rrëzimi i Roe v. Wade. Vendimi i gushtit kishte bllokuar zbatimin e dy ligjeve të Idaho-s për aq sa ndalonin kujdesin e abortit për paciente me gjendje serioze mjekësore, përfshirë gjendje të shëndetit mendor që rrisin rrezikun e vetëdëmtimit dhe vetëvrasjes.

Gjykata Supreme në 2022 rrëzoi Roe v. Wade (1973) dhe tha se nuk ka të drejtë aborti në Kushtetutë. Urdhri i gjykatës së apelit ishte i panënshkruar. Gjykatësja Kim Wardlaw, në opinionin pajtues, tha se kjo do të thotë që nuk ka të drejtë aborti në asnjë rrethanë specifike, “veçanërisht një aq të paqartë sa e drejta që shtrohet këtu”, dhe asaj iu bashkua gjykatësja Consuelo Callahan. Wardlaw dhe gjykatësja Marsha Berzon janë të emëruara nga ish-presidenti demokrat Bill Clinton, ndërsa Callahan nga ish-presidenti republikan George W. Bush.

Në opinionin mospajtues, Berzon tha se vendimi i 2022-shit trajtonte shprehimisht vetëm abortet me zgjedhje dhe paralajmëroi: “Disa gra me komplikime serioze të shtatzënisë do të detyrohen gjatë këtij apeli të vazhdojnë shtatzënitë në rrezik serioz e të përhershëm për shëndetin e tyre”.

Prokurori i Përgjithshëm i Idaho-s, republikani Raul Labrador, e përshëndeti vendimin: “Mbrojtja e palëkundur e Idaho-s për fëmijët e palindur dhe nënat e tyre do të vazhdojë siç ishte parashikuar”. Stephanie Toti, avokatja e Seyb dhe drejtore ekzekutive e organizatës jofitimprurëse Lawyering Project, tha se vendimi është vetëm një pengesë e përkohshme dhe se presin të tregojnë para gjykatës së apelit se qasja në kujdesin e abortit të treguar mjekësisht është e rrënjosur thellë në historinë dhe traditën e vendit. Idaho dhe një duzinë shtetesh të tjera kanë ndaluar pothuajse të gjitha abortet që nga vendimi i Gjykatës Supreme, ndërsa çështja zhvillohet paralelisht me një tjetër proces mbi ligjin federal të kujdesit urgjent.