Gyaros: nga burgu politik në strehë biodiversiteti

Një nga ishujt me historinë më të errët të Greqisë po shkruan një kapitull krejtësisht të ri. Sipas një reportazhi të Le Monde, publikuar më 13 shtator 2026, Gyaros – ishulli i shkretë i Cikladeve që dikur shërbente si burg politik – është kthyer në një nga strehët më të rëndësishme të biodiversitetit në Mesdhe.

Kthesa erdhi në prill të vitit 2026, kur me dekret presidencial ishullit iu dha mbrojtje e përhershme detare. Sipas dekretit, peshkimi tregtar dhe ai rekreativ rreth Gyaros ndalohen përgjithmonë, ndërsa një plan i posaçëm zonimi rregullon çdo aktivitet njerëzor në zonë.

Gyaros strehon rreth 10% të popullsisë greke të fokës mesdhetare, një nga speciet më të rrezikuara të planetit, si dhe koloni të rëndësishme shpendësh dhe ekosisteme detare të paprekura. Ishulli ishte pjesë e rrjetit Natura 2000 që nga viti 2011 dhe në vitin 2019 u bë zona e parë e mbrojtur detare e Cikladeve – por mbrojtja e përhershme e këtij viti e çon statusin e tij në një nivel tjetër.

Transformimi është edhe simbolik: aty ku dikur mbaheshin të burgosur politikë në kushte çnjerëzore, sot natyra ka rimarrë territorin. Organizatat mjedisore, përfshirë WWF, e kanë përshëndetur vendimin si një model për mbrojtjen detare në Mesdhe, në një kohë kur presioni mbi ekosistemet bregdetare po rritet.

Për Greqinë, Gyaros po kthehet në një kartolinë të gjelbër: dëshmia se edhe plagët më të thella të historisë mund të shërohen kur natyrës i lihet hapësirë.

Burimi: Le Monde