Hals dhe Rembrandt përballë për herë të parë: 19 kryevepra në Haarlem

Dy mjeshtërit më të mëdhenj të portretit holandez të shekullit XVII qëndrojnë për herë të parë përballë njëri-tjetrit në një ekspozitë kushtuar vetëm atyre. Siç njofton Art Daily, Muzeu Frans Hals në Haarlem ka hapur «Hals–Rembrandt», një ekspozitë intime me 19 piktura — 11 të Frans Hals-it dhe 8 të Rembrandt van Rijn-it — që nuk janë ekspozuar kurrë më parë së bashku. Ekspozita qëndron e hapur deri më 28 shkurt 2027 dhe vizita bëhet me orare të rezervuara.

Të dy piktorët njihen për stilin e lirshëm të penelit dhe për portretet që duken si të gjalla: subjektet e tyre nuk janë vetëm magjistratët e pasur, por edhe fëmijë, pijedashës të gëzuar, aktorë e muzikantë. Me kalimin e viteve, të dy evoluan nga një stil relativisht i lëmuar drejt penelatave gjithnjë më të lira, duke i pikturuar fytyrat me më shumë finesë dhe veshjet më vrazhdë. Ndryshimi mes tyre është në metodë: Rembrandt-i punonte duke shtuar shtresa derisa të arrinte në zemër të subjektit, ndërsa Hals-i punonte me saktësi e shpejtësi, ndaj pikturat e tij duken si çaste të kapura nga realiteti.

Pjesa kulmore e ekspozitës është huazimi i Rijksmuseum-it të Amsterdamit, i cili ka dërguar në Haarlem pesë piktura. Mes tyre shkëlqen «Sindikat e esnafit të rrobaqepësve» (1662) e Rembrandt-it, portreti i grupit që ka ngjashmëri të qarta me portretet e magjistratëve të qytetit të Hals-it. Pranë saj vendosen çiftet që e bëjnë dialogun konkret: portreti i Haesje Jacobsdr van Cleyburg (1634) i Rembrandt-it varet pranë portretit madhor të Cornelia Voogt (1631) të Hals-it, ndërsa «Johannes Wtenbogaert» (1633) i Rembrandt-it përballet me «Portretin e një burri» (rreth 1635) të Hals-it nga Muzeu Boijmans Van Beuningen i Roterdamit, i restauruar posaçërisht për këtë ekspozitë.

Huazimet vijnë edhe nga Mauritshuis i Hagës, që sjell «Njeriun që qesh» (rreth 1629–1630) të Rembrandt-it, të vendosur pranë «Djalit që qesh me fyell» (rreth 1630) të Hals-it nga Schwerini i Gjermanisë, si dhe nga Koleksioni Six, Fondacioni Phoebus dhe Muzeu Mbretëror i Arteve të Bukura në Antverp. Muzeu i Haarlem-it mban koleksionin më të madh në botë të veprave të Hals-it — 14 piktura, 6 prej tyre në ekspozitë — por kjo është hera e parë që një ekspozitë e tërë ndërtohet vetëm mbi takimin e dy mjeshtërve.

Nuk dihet nëse Hals-i dhe Rembrandt-i ndikuan drejtpërdrejt te njëri-tjetri: ata lëviznin në të njëjtat rrethe, por punonin në qytete të ndryshme, Hals-i në Haarlem dhe Rembrandt-i në Amsterdam, dhe të dy ishin të famshëm që gjatë jetës. Pikërisht ky krahasim nga afër është ftesa e muzeut: vizitori nxitet të vëzhgojë me vëmendje qëndrimet, shprehjet e fytyrës dhe veshjet — nga serioziteti te e qeshura e hapur — për të zbuluar vetë forcën teknike dhe emocionale të kryeveprave që u dhanë famë të përjetshme të dyve.