Hapet sot në Baltimore ekspozita «Luxury & Loss»: 94 objekte luksi dhe çmimi që paguan natyra

Muzeu i Artit Walters në Baltimore hap sot ekspozitën «Luxury & Loss: Feather, Shell, Tusk, Horn» — «Luksi dhe humbja» — e cila qëndron e hapur deri më 24 janar 2027. Siç njofton The Baltimore Banner, ekspozita mbledh 94 objekte nga koleksionet e artit aziatik, europian, amerikan dhe afrikan të muzeut, të gjitha të krijuara nga katër materiale shtazore që për shekuj u çmuan nga të pasurit dhe të fuqishmit: pendët e kaltra të kingfisher-it, guaska e breshkës së detit, fildishi i elefantit dhe briri i rinocerontit.

Kuratorja e ekspozitës, Dany Chan, kuratore e asociuar e artit aziatik në Walters, thotë se i zgjodhi pikërisht këto katër materiale sepse historikisht ishin shumë tërheqëse për konsumatorët — por gjuetia e kafshëve që i furnizonin i çoi speciet drejt rrezikimit ose zhdukjes. Ekspozita u përgatit për tre vjet, edhe pas kërkesave të vizitorëve të ekspozitave të mëparshme, të cilët donin të dinin më shumë për historinë e fildishit. «E dimë se, nëse historia fshihet, ajo mund të harrohet dhe ne nuk mësojmë asgjë, ndaj e përsërisim ciklin», tha Chan për The Baltimore Banner.

Më shumë se gjysma e objekteve janë prej fildishi — 50 vepra, mes tyre një figurë devocionale egjiptiane e gdhendur gati 4.000 vjet më parë dhe busti i një gruaje fiorentine nga artisti francez Augustin Jean Moreau-Vauthier. Krahas tyre shfaqen një kupë kineze e shekullit XVII nga briri i rinocerontit — dikur besohej se kupat e tilla zbulonin helmin — dhe një skulpturë japoneze e shekullit XIX, një karavidhe me gjemba, pjesët e së cilës lëvizin si të një krijese të vërtetë. Të katër materialet u ndaluan nga tregtia tregtare në shekullin XX: guaska e breshkës në 1973, briri i rinocerontit në 1977, ndërsa fildishi dhe pendët e kingfisher-it në 1989.

Çdo seksion i ekspozitës e vendos veprën historike përballë një përgjigjeje bashkëkohore. Artistja e Baltimores Amy Boone-McCreesh krijoi për zonën e guaskës së breshkës instalacionin e madh «Scarcity and Surplus» (2026): për dhjetë muaj ajo pikturoi me dorë motive guaske mbi copa letre që varen nga tavani «si alga deti», ndërsa një pasqyrë akrilike në piedestal ia kthen shikimin vizitorit — një ftesë, sipas artistes, për të menduar për ciklin e pafund të lakmisë njerëzore që shfrytëzon natyrën. Në ekspozitë janë edhe «Music for Elephants» (2016) e Jenny Kendler-it dhe video-instalacioni i Tuan Andrew Nguyen-it (2017), që imagjinon historinë e rinocerontit të fundit javanez të gjuajtur në Vietnam.

Ekspozita mbyllet me një shënim optimist: në fund, vizitorët mund të ngrenë telefona rrotullues dhe të dëgjojnë rrëfimet e konservuesve lokalë, mes tyre Joe Corcoran i Baltimore Bird Club dhe Sarah Greenberg e Oyster Recovery Partnership. Ditën e hapjes, sot nga ora 15:00 deri në 16:00, kuratorja Chan moderon në Graham Auditorium një bisedë falas me Boone-McCreesh-in dhe artisten tjetër të Baltimores, Luci Jockel. Hyrja në muze, në ndërtesën e Centre Street, është falas.