Katër shekuj natyrë të qetë në Odense: Kunstmuseum Brandts hap «Still on the Table!» me mbi 90 vepra

Një tryezë e mbushur me fruta, qirinj, gota gjysmë të zbrazura dhe kafka mund të duket si një skenë e thjeshtë, por për katër shekuj ajo ka qenë një nga mënyrat më të fuqishme të artit për të folur për jetën që ikën. Këtë histori e rrëfen ekspozita «Still on the Table!», e hapur më 10 tetor në Kunstmuseum Brandts në Odense të Danimarkës, siç njofton ArtDaily.

Ekspozita mbledh më shumë se 90 vepra dhe shtrihet në mbi 400 vjet histori arti, nga natyrat e qeta të shekullit XVII, të ngarkuara me simbole për jetën e re, vdekjen që afrohet dhe kotësinë, te interpretimet lozonjare të ditëve tona. Mes veprave të periudhës së hershme spikasin «Natyra e qetë me proshutë» e mjeshtrit holandez Pieter Claesz dhe «Natyra e qetë me lule dhe insekte» e piktores flamande Catharina Ykens, një nga gratë e para të njohura në historinë e pikturës.

Në shekujt XVIII dhe XIX zhanri çlirohet nga porositë e klientëve të pasur dhe artistët kthehen te jeta e tyre e përditshme, me kompozime më të thjeshta. Në ekspozitë përfaqësohen edhe dy emra të njohur danezë të natyrës së qetë, J. L. Jensen dhe O. D. Ottesen, ndërsa një vend të veçantë e zë edhe roli i grave të borgjezisë, që nisën të pikturonin lule dhe objekte shtëpiake, edhe pse portreti dhe peizazhi vlerësoheshin atëherë si «art i vërtetë».

Shekulli XX, i shënuar nga vështirësitë e viteve mes dy luftërave, e thjeshton edhe më shumë zhanrin. Modernistët Ebba Carstensen dhe Christine Swane pikturuan kafaze zogjsh si simbole të jetës së tyre, ndërsa Vilhelm Lundstrøm, Edvard Weie dhe Olaf Rude u përqendruan te forma dhe ngjyra. Në këtë rrjedhë ndërkombëtare vendosen edhe «Nature morte» e Odilon Redon (1900–02) dhe ajo e Diego Rivera-s (1918), të pranishme në ekspozitë.

Rrëfimi mbyllet në të tashmen, ku artistë si Kåre Frang, Anna Munk dhe Benedikte Bjerre e çojnë natyrën e qetë drejt skulpturës dhe instalacionit, me materiale që shkojnë nga boja e vajit dhe pëlhura e qëndisur te silikoni dhe druri. Mesazhi i ekspozitës në Odense është i thjeshtë: sendet që na rrethojnë nuk janë kurrë vetëm sende — ato mbajnë kujtime, dëshira dhe frikën e përhershme të njeriut për kohën që kalon.