Rubio viziton aleatët e Gjirit, do të prezantojë marrëveshjen mes SHBA dhe Iranit

Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio do të mbërrijë në rajonin e Gjirit sonte për t’ua prezantuar marrëveshjen me Iranin tre vendeve që ka të ngjarë të jenë ndër skeptikët më të mëdhenj të saj.

Emiratet e Bashkuara Arabe, Bahreini dhe Kuvajti ishin ndër shtetet e Gjirit që u shënjestruan më rëndë nga Irani gjatë luftës, ndërsa sulmet ndaj Arabisë Saudite, Katarit dhe Omanit ranë në ditët e fundit të konfliktit.

Pozicioni i Kuvajtit është veçanërisht i pasigurt. Aleati i SHBA-së mbështetet shumë në të ardhurat nga eksporti i naftës dhe është më i ekspozuar ndaj ndërprerjeve në Ngushticën e Hormuzit sesa Emiratet e Bashkuara Arabe, sepse të gjitha eksportet e saj detare të naftës kalojnë nëpër rrugë ujore.

Ndryshe nga disa nga fqinjët e saj, atij gjithashtu i mungojnë mbrojtjet raketore shumë të përparuara dhe ndodhet brenda rrezes së arsenalit të raketave me rreze të shkurtër veprimi të Iranit.

Ndërsa shtetet e Gjirit e kanë mirëpritur gjerësisht përfundimin e luftës, Rubio mund të përballet me një detyrë më të vështirë, t’i bindë ata për meritat e memorandumit të mirëkuptimit SHBA-Iran pas dyerve të mbyllura.

Marrëveshja i jep Iranit një rol formal në mbikëqyrjen e trafikut tregtar përmes Ngushticës së Hormuzit përgjatë Omanit, një marrëveshje e pazakontë për një rrugë ujore të madhe ndërkombëtare. Kjo do të thotë se pjesa më e madhe e tregtisë detare të shteteve të Gjirit mund të kryhet nën mbikëqyrjen iraniane.

Marrëveshja gjithashtu nuk trajton programin raketor të Iranit, një shqetësim që shumë shtete të Gjirit e konsiderojnë më të menjëhershëm sesa aktivitetet bërthamore të Teheranit. Çështja bërthamore në vetvete mbetet e pazgjidhur sipas marrëveshjes së përkohshme.

Por ndoshta më e rëndësishmja është se marrëveshja kërkon miratimin e shteteve të Gjirit, sepse përfshin një fond rindërtimi prej 300 miliardë dollarësh për Iranin, të cilin Teherani këmbënguli ta shtonte.

Trump angazhoi fonde nga Gjiri për këtë iniciativë, por ka pak tregues se vetë shtetet e Gjirit e kanë nënshkruar. Arabia Saudite ka thënë tashmë se nuk ka “asnjë detaj” rreth propozimit, ndërsa Katari ka shprehur interes, por nuk ka dhënë një angazhim formal./ CNN