Vera turistike në Golem po humbet shkëlqimin

Në Golem dhe Durrës, sezoni duket dinamik: autobusë me grupe të organizuar që vijnë nga aeroporti, hotele me kontrata dhe tregje të reja që po zbulojnë bregdetin. Por poshtë kësaj gjallërie, kërkesa po shfaqet më e dobët. Rezervimet e minutës së fundit janë zbehur, gjermanët po vijnë më pak nga kontratat e garancisë dhe ofertat e korrikut po shfaqen masivisht në të gjithë strukturat në një periudhë kur zakonisht çmimet vetëm rriten. Polakët, çekët dhe sllovakët po mbajnë ritmin, ndërsa francezët, britanikët dhe armenët po testojnë destinacionin. Zhvlerësimi i pandalshëm i Euros vetëm sa po e shton presionin mbi hotelet, duke tkurrur më tej marzhet e tyre të fitimit. Kjo verë mund t’i mbushë në pjesën më të madhe dhomat e Golemit, por jo domosdoshmërisht pritshmëritë e bizneseve.

 

Nertila Maho

Në pamje të parë, sezoni veror në Durrës dhe Golem, rajoni më i rëndësishëm i turizmit masiv në vend, nuk duket i dobët. Hotelet vijojnë të presin grupe të organizuara, avionët charter sjellin turistë nga tregje të reja dhe kontratat e garancisë me agjencitë e huaja po mbajnë të zënë një pjesë të madhe të kapaciteteve.

Por pas kësaj tabloje fshihet një sezon veror më i ndërlikuar dhe më pak i parashikueshëm nga sa tregojnë shifrat në sipërfaqe. Rezervimet e minutës së fundit, për të cilat hotelet zakonisht lënë të disponueshme rreth 20% të kapacitetit, u zbehën papritur në fund të qershorit dhe fillimit të korrikut.

Në të njëjtën kohë, edhe tregu gjerman, ndonëse mbështetet te kontratat e garancisë, është tërhequr, duke sjellë më pak turistë të organizuar nga sa kishin parashikuar operatorët. Polakët, çekët dhe sllovakët po mbajnë peshën kryesore të turizmit të organizuar në këtë rajon, siç ka ndodhur edhe në vitet e fundit, dhe ecuria e tyre mbetet pozitive.

Po aq inkurajues është edhe tregu francez, i cili po e teston për herë të parë këtë pjesë të bregdetit përmes turizmit të organizuar dhe të kontratave të garancisë. Strukturat akomoduese konfirmojnë gjithashtu një rritje të pranisë së britanikëve, kryesisht si turistë individualë, si dhe hyrjen e armenëve, të cilët po vijnë për herë të parë në vend në formë të organizuar. Me diasporën që po rezervon më pak dhe me shqiptarët e Kosovës që janë më pak të pranishëm, turizmi i organizuar mbetet segmenti i vetëm që po e mban rritjen.

Të gjitha këto zhvillime tregojnë se Durrësi dhe Golemi janë përballë një sezoni, bilanci i të cilit ende nuk mund të lexohet qartë. Operatorët vlerësojnë se kjo verë mund të rezultojë më e dobët se ato të viteve të mëparshme, por presin që shtatori dhe tetori të kompensojnë një pjesë të zbehjes së korrikut. Rezervimet paraprake për këta muaj janë në rritje, duke ushqyer shpresën se sezoni mund të zgjasë më shumë dhe të rikuperojë një pjesë të terrenit të humbur në kulmin e verës.

Dy sezone brenda së njëjtës verë, kontratat me garanci mirë, rezervimet individuale, dobët

Sezoni veror në Golem dhe Durrës po ecën me dy ritme të ndryshme. Në njërën anë janë kontratat e garancisë me agjencitë e huaja për grupet e organizuara, të cilat kanë siguruar paraprakisht një pjesë të madhe të kapaciteteve hoteliere dhe po shfaqin ecuri të mirë. Në anën tjetër janë rezervimet individuale dhe ato të minutës së fundit, ku operatorët po raportojnë ngadalësim të fortë të kërkesës.

“Ka një tkurrje nga klientët që rezervojnë nga Booking apo recepsioni”, thotë Fatos Çerenishti, administrator i “Fafa Group”. Sipas tij, biznesi punon kryesisht me kontrata garancie, por lë një pjesë të kapaciteteve për rezervimet individuale. Pikërisht kjo pjesë ka rezultuar më e dobët se një vit më parë.

Blerim Norja, Drejtor i Përgjithshëm i hoteleve “Royal G”, jep një ndarje më konkrete të modelit të shitjeve. Sipas tij, strukturat e mëdha rezervojnë zakonisht rreth 80% të kapaciteteve për turizmin e organizuar dhe lënë 20% për klientët e minutës së fundit.

“Ky 20% ka shfaqur deficit të theksuar”, thotë z. Norja. Ai shton se rënia është e dukshme jo vetëm në regjistrat e rezervimeve, por edhe në aktivitetin e përditshëm të zonës, përfshirë gjallërinë më të ulët në shëtitore gjatë mbrëmjeve.

Për hotelet, kjo nuk është thjesht një çështje e numrit të dhomave të zëna. Rezervimet individuale shpesh ofrojnë më shumë fleksibilitet në çmime dhe mundësi më të mira për të shitur me tarifat e pikut. Kontratat me agjencitë, ndonëse garantojnë volum, zakonisht negociohen më herët dhe me çmime të përcaktuara paraprakisht.

Kjo do të thotë se një hotel mund të ketë nivel të kënaqshëm rezervimesh, por të gjenerojë më pak të ardhura nga sa kishte parashikuar. Kapaciteti i mbushur nga agjencitë garanton një shkallë qëndrueshmërie, por nuk e zëvendëson plotësisht humbjen e klientëve që rezervojnë drejtpërdrejt dhe në momentin e fundit.

Z. Çerenishti e përshkruan kontrastin përmes interesit të drejtpërdrejtë të klientëve. “Vjet në të njëjtën periudhë kishim 100 telefonata në ditë që pyesnin dhe interesoheshin, sot bëhen ose nuk bëhen katër të tilla”, thotë ai.

Operatorët bien dakord se prilli, maji dhe pjesërisht qershori kishin krijuar pritshmëri më pozitive. Z. Norja thotë se në prill dhe maj hotelet e tij kishin regjistruar rritje prej 15-20% krahasuar me një vit më parë.

Dobësimi u ndie në fund të qershorit dhe në fillim të korrikut, pikërisht kur sezoni duhet të hynte në fazën më të fortë. Ndryshimi ishte i menjëhershëm dhe, për operatorët, e bën më të vështirë identifikimin e një shkaku të vetëm për zbehjen. Për momentin, turizmi i organizuar po mban në këmbë pjesën më të madhe të sezonit.

Gjermanët tërhiqen, grupet e tjera ruajnë rritjen

Tregu gjerman është i vetmi ndër segmentet e turizmit të organizuar që ka shfaqur tërheqje të dukshme nga rezervimet paraprake. Shitjet e agjencive kanë qenë më të dobëta se pritshmëritë, ndërsa pjesa tjetër e grupeve që vijnë përmes kontratave të garancisë ka ruajtur ecuri pozitive.

“Do të veçoja vetëm tregun gjerman, ku shitjet nuk kanë qenë aq mirë në raport me kontratën që kemi”, thotë z. Çerenishti, ndërsa polakët, çekët dhe sllovakët kanë ecur sipas parashikimeve dhe kanë ruajtur një performancë të mirë.

Z. Norja jep një vlerësim edhe më të fortë. “Gjermanët janë 50% më pak nga sa ishte parashikuar”, thotë ai, duke iu referuar kontratave dhe volumit të pritshëm nga ky treg.

Operatorët e lidhin pjesërisht dobësimin me perceptimin e pasigurisë. Ai thotë se gjermanët kanë qenë grupi më i ndjeshëm ndaj raportimeve për protestat dhe zhvillimet e brendshme në Shqipëri.

“Më të ndjeshëm dhe që na e kanë shprehur hezitimin në mënyrë të drejtpërdrejtë janë gjermanët”, thotë ai. Sipas z. Norja, polakët, çekët dhe britanikët nuk kanë shfaqur të njëjtin shqetësim.

Z. Çerenishti është më i rezervuar në përcaktimin e shkakut. Ai nuk e lidh drejtpërdrejt rënien me një faktor të vetëm, por thekson se turizmi mbështetet te “besimi, imazhi dhe siguria” dhe se turistët mund të ndryshojnë lehtësisht destinacion.

Polonia mbetet tregu më i konsoliduar i turizmit të organizuar në vend. Z. Norja i përshkruan polakët si turistë “besnikë të Shqipërisë”, të cilët rikthehen edhe për herë të tretë ose të katërt.

Një tjetër treg që operatorët e vlerësojnë si interesant këtë vit është ai francez, i cili ka hyrë përmes kontratave të garancisë. Për strukturat hoteliere, ky është një zhvillim i rëndësishëm, pasi bëhet fjalë për një treg të ri që po teston për herë të parë bregdetin e Durrësit dhe Golemit në formën e turizmit të organizuar.

Operatorët thonë se agjencitë franceze kanë dhënë vlerësime të mira nga turistët francezë për hotelet, ushqimin dhe plazhin, duke shtuar se për një pjesë të këtij tregu janë mbyllur marrëveshje edhe për vitin 2027.

Britania e Madhe dhe Armenia janë dy burime të tjera të reja të kërkesës. Britanikët po vijnë më shumë në mënyrë individuale, ndërsa Armenia ka hyrë përmes paketave të organizuara dhe fluturimeve charter.

Oferta në kulmin e sezonit, hotelet ulin çmimet për të tërhequr kërkesën

Korriku dhe gushti janë muajt kur hotelet në bregdet zakonisht përfitojnë nga kërkesa më e lartë për të shitur me çmime më të mira. Këtë vit, operatorët hotelierë konfirmojnë se një pjesë e madhe e strukturave në Golem dhe Durrës po bëjnë të kundërtën dhe po publikojnë oferta.

Në një situatë të tillë, uljet në kulmin e verës tregojnë qartë se hotelet kanë dhoma bosh dhe po përpiqen të tërheqin kërkesën që nuk është në ritmin e pritshëm.

“Po ta vësh re, në të gjitha faqet e hoteleve në zonën e Golemit dhe Durrësit ka aktualisht oferta që sinjalizojnë ulje çmimi”, thotë z. Çerenishti, duke nënvizuar se shkaku është një kërkesë më e dobët dhe përpjekja e hoteleve për të tërhequr rezervime të momentit të fundit.

Z. Norja arrin në një përfundim të ngjashëm. Ai thotë se shumë hotele i kanë çmimet më të ulëta se një vit më parë dhe se të tjera kanë nisur të publikojnë oferta për të reaguar ndaj situatës.

Për të, kjo tregon se rënia nuk është e lidhur me çmime tepër të larta. “Duke qenë se çmimet janë më të ulëta se vjet, nuk është kjo arsyeja”, thotë ai.

Operatorët konfirmojnë se kjo strategji ka kosto. Ofertat mund të ndihmojnë në rritjen e numrit të rezervimeve, por njëkohësisht ulin të ardhurën për çdo dhomë. Ato mund të shtyjnë gjithashtu klientët të presin deri në momentin e fundit, me shpresën se tarifat do të bien edhe më tej. Nëse uljet zgjasin, ato mund të ndikojnë edhe në mënyrën se si tregu e percepton vlerën e destinacionit.

Z. Çerenishti thotë se, nëse situata mbetet e njëjtë, biznesi do të detyrohet të bëjë oferta të tjera. Por ai thekson se kjo “nuk na favorizon si biznes, sepse kemi shumë kosto”.

Nga ana tjetër, z. Norja vëren se pothuajse të gjitha hotelet kanë dhoma bosh, kush më shumë dhe kush më pak.

Goditja e dyfishtë mbi fitimet, Euro më e dobët dhe çmime nën presion

Hotelet në bregdet po përballen me dy presione njëkohësisht: zhvlerësimin e Euros ndaj Lekut dhe nevojën për të ulur çmimet për të tërhequr rezervime të momentit të fundit për dhomat që kanë mbetur bosh.

Modeli i operimit i shumë strukturave turistike që punojnë me kontrata garancie apo allotment (paguaj sa sjell) është i ekspozuar drejtpërdrejt ndaj kursit të këmbimit. Kontratat me agjencitë, rezervimet nga jashtë dhe paketat turistike faturohen kryesisht në Euro. Pagat, ushqimet, energjia dhe pjesa më e madhe e shpenzimeve paguhen në Lek.

“Euro na ka rrënuar totalisht”, thotë z. Çerenishti. Sipas tij, rreth 90% e pagesave për ushqime, punonjës dhe shpenzime të tjera bëhen në Lek, ndërsa të ardhurat sigurohen në Euro.

Ai vlerëson se biznesi është “30% minus” nga zhvlerësimi i vazhdueshëm.

Kursi i këmbimit është vetëm njëra anë e problemit. Ana tjetër është presioni mbi çmimet, pasi hotelet po bëjnë oferta në korrik për të shitur kapacitetet e lira. Të ardhurat e pritshme janë sërish në rënie, ndërkohë që kostot e pagave dhe furnizimeve mbeten të pandryshuara ose janë në rritje.

Goditja është veçanërisht e fortë për hotelet me kontrata afatgjata. Çmimet mund të jenë negociuar muaj më parë ose gjatë vitit të kaluar, ndërsa kursi i këmbimit ka vijuar rënien gjatë gjithë kësaj periudhe.

Në këtë mënyrë, strukturat hoteliere përballen njëkohësisht me më pak të ardhura nga konvertimi i Euros dhe me presion për të ulur çmimet në një treg ku rezervimet individuale janë dobësuar. Kjo e bën më të vështirë ruajtjen e fitimit, sidomos në muajt që zakonisht duhet të gjenerojnë pjesën më të madhe të të ardhurave.

LEXONI EDHE:

“Korriku ka nisur më i dobët se një vit më parë, zhvlerësimi i Euros po godet sektorin”

“Rezervimet e minutës së fundit në rënie, kontratat me agjencitë – mirë, por tërhiqen gjermanët”