Zbulohen emrat e rojeve dhe zyrtarëve në qendrat e torturës në pjesët e Ukrainës të pushtuara nga Rusia

Liudmyla Huseinova kujton me tmerr momentet kur në tetor 2019 një grup burrash e rrëmbyen duke dalë nga shtëpia. Ajo thotë se i morën çantën, e futën në sediljen e pasme të makinës dhe nisën një përvojë që përshkruan si një makth: “Për tre vjet e 13 ditë jeta ime pati shpirtin dhe trupin e thyera.”

Një hetim i BBC World Service ka identifikuar njëri prej personave të akuzuar për keqtrajtimin e të burgosurve dhe ka nxjerrë në dritë emrat edhe të dy të tjerëve që dyshohen për keqtrajtime; raporton bbc.co. Sipas dëshmive, burrat vazhdojnë të jetojnë jetën e përditshme me familjet e tyre në territorin e Rusisë dhe në zonat e okupuar të Ukrainës, ndërsa mbijetuesit shpresojnë se zbardhja e identiteteve do të hapë rrugën drejt përgjegjësisë.

Liudmyla thotë se ndër personat që e përndjekën ishte edhe Yurii Temerbek, ish-rojtar i trafikut lokal që iu bashkua separatistëve të mbështetur nga Rusia. Dy javë pas rrëmbimit, ajo kujton se Temerbek ishte prezent ndërsa një burrë me theks rus e sulmoi seksualisht në qendrën e arrestimit të njohur si Izolyatsia — një hapësirë që dikur ishte fabrikë dhe galeri arti dhe më vonë u shndërrua në një vend të frikshëm torturash.

Zyrtarët e Komisionit të të Drejtave të Njeriut të OKB-së (OHCHR) kanë përshkruar një sistem në të cilin tortura dhe trajtimi çnjerëzor ndaj civilëve janë “sistematik dhe i përhapur”. Dëshmitë e ish-të burgosurve flasin për rrahje, goditje me rrymë, ekzekutime të shkelura dhe dhunë seksuale, ndërsa shpesh personat mbahen arbitrarisht dhe familjeve u jepet pak informacion për fatin e tyre. Kremlini ka hedhur poshtë këto akuzat duke akuzuar OHCHR-në për pjesëmarrje me anësi; në maj të këtij viti, OKB-ja përfshiu Rusinë në listën e vendeve të dyshuara për dhunë seksuale në zona konflikti, akuza që Rusia i quajti “gënjeshtra pa bazë”.

Autoritetet ukrainase bëjnë të ditur se më shumë se 16,000 civilë janë marrë rob ose kanë shpër disappearuar, disa pas pushtimit të plotë të vitit 2022 dhe të tjera që datojnë që nga 2014, pas aneksimit të Krimesë dhe okupimit të pjesëve lindore të Ukrainës. Në kohën kur u rrëmbye, Liudmyla punonte si inxhinere sigurie në një fermë pule në Novoazovsk, një qytet të rajonit të Donetskut pranë kufirit me Rusinë, që ra nën kontrollin e grupeve të armatosura pro-ruse.

Ajo tregon se nën okupim kujdeste për jetimët dhe dërgonte ushqime për forcat ukrainase; si shenjë mirënjohjeje kishte marrë një flamur ukrainas me mesazhe falënderimi, dhe dyshon se një foto e atij flamuri që ndau me miq të besuar arriti te forcat pro-ruse, çka mund të jetë shkaku i arrestimit të saj. Ajo u akuzua për spiunazh dhe u dërgua në Izolyatsia, një vend që sipas dëshmive të mbijetueseve është shndërruar në simbol të torturave dhe keqtrajtimit; sipas bbc.co.