Acarajé braziliane — fritura krokante me fasule, të mbushura me karkaleca

Acarajé është simboli kulinar i shtetit Bahia në Brazil: fritura të mëdha nga pureja e fasuleve të zeza syri dhe qepës, të skuqura në vaj palme (dendê), të prera përgjysmë dhe të mbushura me vatapá — kremin e pasur me qumësht kokosi, kikirikë dhe arra shqip — karkaleca të skuqura dhe vinagrete të freskët. Shitet në çdo cep rruge të Salvadorit nga "baianat" me veshjet e tyre tradicionale të bardha, dhe konsiderohet një nga ushqimet më ikonike të kuzhinës braziliane. Sekreti i brumit të mirë është rrahja e gjatë, që e bën friturën të lehtë dhe ajrore nga brenda.

Përbërësit (për rreth 12 copë)

Për brumin

• 500 g fasule të zeza syri, të zhytura në ujë të ftohtë për 12 orë
• 1 qepë e madhe, e prerë në copa
• 1 lugë çaji kripë
• vaj palme (dendê) për skuqje, rreth 500 ml

Për vatapá-në

• 200 g bukë e vjetër (thërrmija)
• 200 ml qumësht kokosi
• 100 g kikirikë të pjekur
• 50 g arra shqip (cashew)
• 2 qepë të vogla
• 2 domate të pjekura
• 2 thelpinj hudhër
• 1 lugë gjelle karkaleca të tharë (opsionale)
• 1 copë e vogël xhenxhefil i freskët
• 1 spec djegës
• 2 lugë gjelle vaj palme
• kripë sipas shijes

Për mbushjen dhe servirjen

• 300 g karkaleca të mëdhenj, të pastruar
• vinagrete: 2 domate, 1 qepë, 1 spec jeshil, uthull, vaj ulliri, kripë
• salcë djegëse sipas dëshirës

Hapat e përgatitjes

1. Kulloji fasulet e zhytura dhe fërkoji me duar nën ujë të rrjedhshëm derisa të hiqet pjesa më e madhe e lëkurave; kulloji mirë.
2. Bluaji fasulet me qepën në blender ose mulli mishi derisa të fitosh një pure të trashë dhe homogjene. Shto kripën.
3. Rrihe brumin me lugë druri ose me mikser për 10–15 minuta, derisa të bëhet i lehtë dhe me flluska ajri — ky hap e bën acarajé-në krokante jashtë dhe të butë brenda.
4. Për vatapá-në: zhyt thërrmijat e bukës në qumështin e kokosit 10 minuta. Bluaj kikirikët, arrat shqip, qepët, domatet, hudhrën, xhenxhefilin dhe specin djegës në pure. Skuqi purenë në vaj palme 5 minuta, shto bukën e zhytur dhe gatuaj në zjarr të ulët 10–12 minuta duke përzier, derisa të trashet si krem. Rregullo kripën.
5. Për vinagretën: prit imët domatet, qepën dhe specin jeshil; përzieji me uthull, vaj ulliri dhe kripë.
6. Skuqi karkalecat 2–3 minuta në pak vaj palme me kripë; lërri mënjanë.
7. Ngroh vajin e palmës në një tenxhere të thellë (rreth 170°C). Merr brumin me lugë dhe formo toptha sa një vezë; skuqi 4–5 minuta nga çdo anë derisa të marrin ngjyrë të artë të thellë. Kulloji në letër kuzhine.
8. Prit çdo friturë përgjysmë pa e ndarë plotësisht, mbushe me një lugë vatapá, disa karkaleca dhe një lugë vinagrete. Servire të ngrohta.

Koha dhe porcionet

Përgatitja rreth 40 minuta (plus 12 orë zhytje e fasuleve); gatimi rreth 30 minuta. Del rreth 12 copë (për 6 persona).