Bessent dhe He takohen sot në Nju Jork: bisedime për IA-në, tarifat dhe mineralet kritike para samitit Trump–Xi

NJU JORK, 20 shtator 2026 (Reuters) — Sekretari amerikan i Thesarit Scott Bessent dhe zëvendëskryeministri kinez He Lifeng takohen sot në Manhattan për një raund të ri bisedimesh, që synon të përgatisë terrenin për marrëveshje të mundshme mbi inteligjencën artificiale, tarifat tregtare dhe mineralet kritike, pak ditë para samitit të kësaj jave në Uashington mes presidentit Donald Trump dhe presidentit kinez Xi Jinping.

Takimet po zhvillohen në selinë e JPMorgan Chase në Manhattan, me pjesëmarrjen edhe të përfaqësuesit amerikan të Tregtisë, Jamieson Greer. Nisja e diskutimeve është rreth orës 10:30 me kohën e Lindjes së SHBA-së dhe bisedimet pritet të zgjasin gjatë gjithë ditës.

Në qendër të agjendës janë tre dosje të ndjeshme: statusi i armëpushimit tregtar SHBA–Kinë, që skadon më 10 nëntor; flukset e magneteve të tokave të rralla dhe mineraleve kritike nga Kina, të cilat zyrtarët amerikanë i cilësojnë të pamjaftueshme; si dhe krijimi i “parapetëve të sigurisë” për inteligjencën artificiale, pas raportimeve për thyerje të mëdha të sigurisë në modelet e IA-së.

Analistët nuk presin një përparim të madh, por përpjekje për hapa të vegjël që tregojnë se tensionet nuk po përshkallëzohen. “Nuk mendoj se jemi në prag të ndonjë përparimi… status quo është pritshmëria më e mirë e përgjithshme e të dyja palëve,” tha për Reuters Anna Ashton, analiste e tregtisë me Kinën.

Në tryezë vijnë edhe çështjet e pazgjidhura nga takimi Trump–Xi në Pekin në maj: ulje të tarifave për mallra jo-strategjike, premtime kineze për blerje produktesh bujqësore amerikane prej 17 miliardë dollarësh në vit dhe blerjen e më shumë se 200 avionëve Boeing. Nën armëpushimin e nëntorit 2025 të arritur në Busan, tarifat amerikane ndaj Kinës u vendosën në nivel rreth 20 për qind. Gjykata e Lartë e SHBA-së i anuloi më vonë tarifat e vendosura nga Trump-i sipas ligjit të emergjencave kombëtare, dhe administrata tani po i rindërton ato nën autoritete të reja ligjore.

Bessent ka bërë thirrje për “parapetë sigurie” të përbashkëta SHBA–Kinë për inteligjencën artificiale, me qëllim që modelet e fuqishme të mbahen jashtë duarve të aktorëve keqdashës jo-shtetërorë. Ai tha të premten se diskutimet do të përfshijnë si modelet “open-weight” ashtu edhe ato “closed-weight”, duke theksuar se “SHBA mbetet lider në IA”.

Burimi: Reuters