Dokumentari belg “Drugsdelta”: Grupet shqiptare kanë hyrë në të gjithë zinxhirin e kokainës, nga Amerika e Jugut deri te investimet në Shqipëri

Një dokumentar i ri i televizionit publik belg VRT, i realizuar në bashkëpunim me median publike holandeze BNNVARA, i kushton një pjesë të rëndësishme rolit të grupeve kriminale shqiptare në tregtinë ndërkombëtare të kokainës dhe ndjekjes së parave të drogës deri në Shqipëri.

Seria dokumentare me katër pjesë, “Drugsdelta”, nisi transmetimin më 1 shtator 2026. Gazetarët e njohur Rudi Vranckxdhe Sinan Can ndjekin rrugët e kokainës nga Amerika e Jugut drejt porteve të Anversës dhe Roterdamit dhe më pas mënyrën se si fitimet e krimit të organizuar futen në ekonominë e ligjshme. Për këtë arsye, hetimi i çon ata edhe në Shqipëri.

Sipas Vranckx, grupet shqiptare janë veçanërisht të rëndësishme sepse kanë arritur të vendosin njerëzit dhe lidhjet e tyre në disa hallka të zinxhirit njëkohësisht: në Amerikën e Jugut, në portet e Ekuadorit, në Belgjikë dhe Holandë, si edhe në Spanjë e vende të tjera. Në këtë mënyrë, ato nuk kufizohen vetëm te shpërndarja e drogës në Evropë, por marrin pjesë në furnizim, transport, logjistikë dhe qarkullimin e parave.

Një pjesë e dokumentarit është xhiruar në Shqipëri, ku gazetarët thonë se kanë kërkuar gjurmët e kapitalit të krijuar nga trafiku. Vëmendja përqendrohet te ndërtimet e reja në Tiranë, pasuritë e paluajtshme dhe investimet turistike në bregdet, sektorë që prej vitesh përmenden nga autoritetet evropiane si të ekspozuar ndaj pastrimit të parave të krimit të organizuar.

Vranckx shkon më tej dhe paralajmëron se Shqipëria përballet me një rrezik serioz nga fuqia ekonomike e krimit të organizuar. Ai përmend pretendime dhe indicie se kapitali kriminal mund të depërtojë deri në nivele të larta të politikës. Këto janë vlerësime dhe pretendime të gazetarit, jo konkluzione gjyqësore, dhe dokumentari nuk paraqet prova se kryeministri Edi Rama apo zyrtarë të tjerë të caktuar kanë marrë para nga trafiku i drogës.

Në të njëjtën kohë, Vranckx veçon pozitivisht punën e SPAK, duke thënë se prokuroria e posaçme shqiptare po përpiqet të godasë si krimin e organizuar, ashtu edhe korrupsionin. Sipas tij, sfida është nëse institucionet shqiptare do të jenë në gjendje t’i rezistojnë në afat të gjatë fuqisë së jashtëzakonshme financiare të rrjeteve kriminale.

Dokumentari e vendos rastin shqiptar në një panoramë më të gjerë evropiane. Belgjika dhe Holanda janë kthyer në dy nga portat kryesore të kokainës në kontinent, ndërsa autoritetet e tyre përballen jo vetëm me trafikimin, por edhe me korrupsionin në porte, dhunën mes bandave dhe pastrimin e miliarda eurove të fituara nga droga.

Një hetim i mëparshëm belg, i publikuar këtë verë dhe i mbështetur në dosjet e policisë federale, kishte evidentuar se në hetimet belge të viteve 2020–2026 shfaqeshin mbi 2,000 persona të dyshuar të lidhur me organizata kriminale shqipfolëse. Autoritetet belge i përshkruanin këto rrjete si gjithnjë e më të strukturuara dhe të afta të ofronin shërbime logjistike për transportin e drogës, parave dhe ngritjen e laboratorëve.

Ajo që e bën “Drugsdelta” veçanërisht të rëndësishëm për Shqipërinë është se dokumentari nuk ndalet te trafikantët individualë. Pyetja që ngre është se çfarë ndodh pasi paratë e drogës mbërrijnë në ekonominë legale dhe nëse ndërtimi, turizmi dhe pasuritë e paluajtshme mund të përdoren për t’i kthyer fitimet kriminale në kapital në dukje të ligjshëm.

Ky është pikërisht dimensioni që e zhvendos çështjen nga kriminaliteti i zakonshëm te siguria ekonomike dhe institucionale e vendit. Nëse kapitali kriminal arrin të depërtojë në sektorë të mëdhenj të ekonomisë, ai mund të krijojë ndikim jo vetëm financiar, por edhe politik dhe shoqëror.

“Drugsdelta” përpiqet të tregojë se tregtia moderne e kokainës nuk funksionon më si një zinxhir i thjeshtë nga prodhuesi te trafikanti. Ajo është një industri globale që lidh kartelet e Amerikës Latine, portet evropiane, rrjetet kriminale, kompanitë e ligjshme dhe sistemin financiar.

Në këtë hartë, Shqipëria paraqitet jo vetëm si vend origjine i një pjese të grupeve kriminale, por edhe si një nga vendet ku mund të rikthehet dhe investohet kapitali i krijuar nga tregtia ndërkombëtare e drogës.

Shiko prezantimin zyrtar të dokumentarit “Drugsdelta” nga VRT

Lexo analizën belge për dokumentarin dhe ekonominë e kokainës