Fundi i muajit të mjaltit me marrëzitë e reformës në drejtësi

Bashkimi Evropian ka reaguar sot ndaj rregullores Bani, e cila ndalon transparencën e proceseve gjyqësore në gjykatë dhe kufizon paraprakisht punën e gazetarëve, duke cenuar të drejtën e tyre kushtetuese kundër censurës paraprake në media.

Në një deklaratë për shtyp, Bashkimi Evropian është shprehur se po konsultohet për të gjetur një ekuilibër mes sigurisë në gjykata, punës së gazetarëve dhe transparencës së proceseve gjyqësore.

Pra, së paku e pranon se problemi tani është krijuar nga rregullorja Bani.

Prej një jave, GJKKO nuk i ka kthyer ende përgjigje zyrtare gazetës për t’i vënë në dispozicion zyrtarisht rregulloren dhe komentin privat të kryetarit të saj. Posta Shqiptare na ka konfirmuar se ia ka dorëzuar zarfin ditën e hënë dhe, me sa duket, nuk do të ketë përgjigje.

Me sa duket, kryetari i Gjykatës ka konstatuar se tani është në telashe me atë që ka bërë, pasi ai është de facto edhe hartuesi i rregullores, edhe i komentit të tij privat, i cili krijon një rekomandim jozyrtar për sjellje tërësisht antiligjore nga vetë gjykata që ai drejton.

Duke qenë se reagimi i Bashkimit Evropian pason reagimin e OSBE-së dhe dhjetëra gazetarëve e organizatave për lirinë e shtypit në Evropë dhe në botë, nuk ngelet gjë tjetër veçse Gjykata Kushtetuese të certifikojë shkeljen e Kushtetutës nga Erion Bani.

Ky është rasti i parë që Bashkimi Evropian, OSBE-ja dhe institucionet e lirisë së shtypit angazhohen në një çështje që ka të bëjë me një institucion të dalë nga reforma në drejtësi. Deri tani ka qenë tabu. Edhe pse shumë diplomatë perëndimorë shtrëngonin dhëmbët kur u shpjegoje paligjshmërinë ekstreme që vërehet në punën e SPAK-ut, në procedurat shantazhuese hetimore apo në noterizimin e gjithçkaje prej tyre nga GJKKO-ja, edhe për shkak të akuzës së përgjimit të tyre nga SPAK-u, të gjithë donin ta kalonin sa më shpejt sikletin e bisedës, se do të rregullohej rrugës.

Në fakt, rrugës u përkeqësua edhe më shumë. Në fillim u tolerua përgjimi i gjyqtarëve të Gjykatës Kushtetuese, pastaj rrëmbimi i telefonave pa objekt në rrugë dhe peshkimi për fakte nëpër telefonat e gjetur, pastaj u rrëmbyen kompjutera dhe telefona gazetarësh, pastaj një prokuror që s’ka kaluar as procedurën standarde të emërimeve, pasi nuk e kalon dot testin, rrëmben kryetarin e Bashkisë nga zyra dhe e burgos bazuar në një letër anonime dhe, për shkak të presionit të tij mbi sistemin e drejtësisë, ai ende mbahet në burg, edhe pse Gjykata Kushtetuese e ka konsideruar kryetar Bashkie, nuk e ka shkarkuar dhe ka urdhëruar Gjykatën e Lartë ta rigjykojë, pasi ka shkelur Kushtetutën me gjykimin e parë.

Sorollatja që pasoi gjykimin tregon qartë peshën e represionit të SPAK-ut mbi sistemin, për llogari personale të disa prokurorëve.

Deri këtu askush nuk ka pranuar të flasë nga ndërkombëtarët. I shikonin, i dëgjonin, i pranonin në tavolinë, por të gjithë mendonin se ishte një proces që do të rregullohej. Tani doli se ishte një proces që po çrregullohej dhe guximi për të shkelur ligjin dhe për t’u dukur të paprekshëm na çoi tek një kryetar gjykate që bën rregullore ku shkruan qartë: unë do të gjykoj si më do qejfi; ju s’keni të drejtë as të shikoni, as të dëgjoni, as të fotografoni dhe as jeni në sallë nëse nuk i do qejfi atij.

Me një rregullore shkel disa nene të Kushtetutës dhe dhjetëra nene të kodeve dhe ligjeve të shtetit shqiptar dhe vezullon nga kënaqësia si një derr i kënaqur që s’kanë çfarë t’i bëjnë.

Tani, së paku, duket se muaji i mjaltit me marrëzitë e reformës në drejtësi mori fund. Institucionet perëndimore që e mbështetën dhe financuan e humbën virgjërinë, duke i pranuar së paku problemet e prodhuara prej gjykatës të tipit Bani, dhe po përpiqen të ndërhyjnë.

Por, nëse ndërhyjnë pa ndëshkim, kjo do të jetë më keq sesa të mos flisnin fare, pasi do të duket sikur Rregullorja Bani ka qenë në rregull, por ka pasur disa teprime. Në fakt, Rregullorja Bani është e gjitha një teprim dhe e vetmja gjë që është në rregull është fakti që këtë teprim e ka bërë Kryetari i Gjykatës.

Vetëm kjo është provë e mjaftueshme se çfarë drejtësie të re kemi bërë. Dhe njëkohësisht prova se nga duhet të fillojë zhbërja.