Votuesit e Kalifornisë refuzojnë taksën për miliarderët
Rezultati mund të pengojë përpjekjet për vendosjen e taksës mbi pasurinë në Kaliforni dhe në të gjithë Shtetet e Bashkuara gjatë viteve të ardhshme.
Sipas Propozimit 40, shteti do të vendoste një taksë të njëhershme prej 5% mbi pasurinë personale të miliarderëve, ndërsa pjesa më e madhe e të ardhurave do të përdorej për financimin e shërbimeve shëndetësore.
Votuesit demokratë, të cilët përbëjnë shumicën e elektoratit në Kaliforni, përgjithësisht mbështesin idenë që njerëzit e pasur të paguajnë taksa më të larta. Megjithatë, drejtuesit demokratë ishin të përçarë për këtë propozim. Guvernatori Gavin Newsom ishte kundër tij, ndërsa Partia Demokratike e Kalifornisë e mbështeti.
Ndërkohë, disa prej miliarderëve të Kalifornisë, të cilët do të prekeshin drejtpërdrejt nga taksa, kontribuuan me shuma të mëdha në një fushatë kundër propozimit. Gjatë gjithë muajit tetor, kjo fushatë transmetoi në televizion reklama që e sulmonin ashpër nismën.
Propozimi 40 u dëmtua gjithashtu nga mungesa e një koalicioni të fortë mbështetësish, të cilët nuk ishin në gjendje të konkurronin me fushatën reklamuese të kundërshtarëve. Për të mobilizuar votuesit, ata u mbështetën te metoda më pak të kushtueshme, si rrjetet sociale dhe fushatat e organizuara përmes personave me ndikim në internet.
Rezultati nuk u konfirmua deri pothuajse një javë pas zgjedhjeve, pasi Kalifornia vazhdoi numërimin e votave të dërguara me postë me një ritëm të ngadaltë. Megjithëse diferenca mes votave u ngushtua gjatë numërimit, propozimi nuk arriti të siguronte mbështetjen e nevojshme. Kjo ndodhi pavarësisht se zgjedhjet në përgjithësi sollën një sukses të madh për demokratët dhe kandidatët me prirje të majta.
Dështimi i taksës për miliarderët në Kaliforni, një shtet me prirje të forta liberale, ka të ngjarë të përdoret për vite me radhë si argument se amerikanët nuk janë të gatshëm të pranojnë taksa të ngjashme mbi pasurinë.
Çështja pritet të rikthehet gjatë fushatës presidenciale të vitit 2028. Vetë Newsom ka deklaruar se do të ishte i interesuar për një taksë kombëtare mbi pasurinë, por jo për një taksë që do të zbatohej vetëm në shtetin e tij.
Mbështetësit e taksës ia atribuuan dështimin e Propozimit 40 pabarazisë së madhe në shpenzimet e fushatës. Ata e konsideruan rezultatin si një tregues të fuqisë së oligarkëve.
Gjatë një konference për shtyp natën e zgjedhjeve, përfaqësuesit e nismës tërhoqën vëmendjen te shumat marramendëse të shpenzuara nga kundërshtarët.
Në krye të kësaj fushate ishte Sergey Brin, bashkëthemeluesi i Google, i cili dhuroi më shumë se 100 milionë dollarë për të penguar miratimin e taksës mbi pasurinë. Sipas të dhënave më të fundit të financimit të fushatave, organizata e tij ka mbledhur më shumë se 300 milionë dollarë gjatë këtij viti.
Dave Regan, drejtuesi i sindikatës së punonjësve të shëndetësisë që e paraqiti propozimin për votim, deklaroi se sulmet e financuara nga miliarderët krijuan «shumë konfuzion dhe shumë dyshime te njerëzit që, në thellësi të ndërgjegjes së tyre, e dinë se cila është gjëja e duhur për t’u bërë».
Regan premtoi se do të përpiqet përsëri të vendosë një taksë ndaj miliarderëve në vitin 2028.
Gjatë fushatës, sindikata e tij kishte argumentuar se të ardhurat nga miliarderët ishin të domosdoshme për të kompensuar shkurtimet e fondeve për programet shëndetësore, të cilat Presidenti Trump i miratoi me ligj vitin e kaluar.
Sipas sindikatës Service Employees International Union–United Healthcare Workers West, pa këtë taksë miliona banorë të Kalifornisë do të humbnin sigurimin shëndetësor dhe spitale të ndryshme do të detyroheshin të mbylleshin.
Nisma siguroi mbështetjen e ekonomistëve të njohur liberalë dhe të drejtuesve progresistë në nivel kombëtar, përfshirë senatorin e pavarur të Vermontit, Bernie Sanders, i cili e cilësoi Propozimin 40 si «çështjen më të rëndësishme të hedhur në votim në të gjithë vendin».
Megjithatë, masa shkaktoi përçarje mes sindikatave dhe politikanëve demokratë në Kaliforni.
Newsom dhe Xavier Becerra, demokrati që do ta pasojë në detyrën e guvernatorit, e kundërshtuan taksën me argumentin se ajo do t’i largonte sipërmarrësit nga shteti. Sipas tyre, një rritje e përkohshme e të ardhurave tatimore nuk do të justifikonte dëmin e mundshëm afatgjatë ndaj buxhetit të Kalifornisë.
Në këtë qëndrim u bashkuan edhe përfaqësues të mësuesve, zjarrfikësve dhe organizatave të Planned Parenthood në Kaliforni. Ata argumentuan se taksa, në fund, do të pakësonte fondet e disponueshme për shumë shërbime publike.
«Nuk mund të miratosh një rritje historike progresiste të taksave, që ndryshon mënyrën se si Amerika i ka trajtuar tradicionalisht këto çështje, duke përçarë koalicionin progresist», tha Thad Kousser, profesor i shkencave politike në Universitetin e Kalifornisë në San Diego.
Ai vuri në dukje se sindikata që propozoi taksën vendosi të vazhdonte me nismën pa siguruar më parë mbështetjen e mjaftueshme të aleatëve kryesorë.
«Përmbajtja e politikës ishte shumë më e vështirë për t’u mbrojtur para votuesve pikërisht për shkak të këtij vendimi strategjik, të marrë që në fillim, për të vepruar e vetme», tha ai.
Miliarderët kanë folur shumë pak publikisht për përpjekjet e tyre kundër propozimit. Në vend të kësaj, ata janë mbështetur te organizata me prirje demokratike dhe te guvernatori Newsom, të cilët janë shfaqur si përfaqësuesit kryesorë të kundërshtimit.
Duke folur në emër të mjekëve, degës së Planned Parenthood në Kaliforni, bordeve shkollore dhe klinikave shëndetësore, kundërshtarët e taksës deklaruan se votuesit morën vendimin e duhur për të mbrojtur qëndrueshmërinë financiare të shtetit.
Ata e cilësuan nismën si «një eksperiment të papërgjegjshëm, të kryer mbi ekonominë e shtetit tonë».
Orlando Mayorquín kontribuoi në raportim nga Los Anxhelosi.
Burimi: The New York Times, 9 nëntor 2026.
Komentet
Bëhu i pari që komenton!
Lini një Koment të Ri
Për t'u përgjigjur një komenti specifik, kliko butonin 💬 Përgjigju poshtë atij komenti.