Inteligjenca artificiale hap dyert e muzeve për personat me aftësi të kufizuara intelektuale

– Jo vetëm muze pa barriera, por hapësira kulturore që përshtaten me njerëzit, karakteristikat e tyre dhe mënyrat e ndryshme të të kuptuarit, komunikimit dhe pjesëmarrjes. Kjo është perspektiva e projektit evropian INCLUDE-ID, i koordinuar nga Instituti IRCCS Eugenio Medea dhe i financuar nga programi “Horizon Europe”, shkruan corriere.it.

Projekti nisi më 1 shtator 2026 dhe do të vijojë deri më 31 gusht 2030, me një financim prej gati 3.4 milionë eurosh nga Bashkimi Evropian.

Takimi i nisjes së projektit zhvillohet në Bosisio Parini, në provincën e Leccos.

Nisma synon të trajtojë një problem që vazhdon të kufizojë pjesëmarrjen e plotë në jetën kulturore të personave me aftësi të kufizuara intelektuale.

Edhe pse janë bërë përparime në drejtim të aksesueshmërisë, zgjidhjet ekzistuese shpesh bazohen në programe të standardizuara,

ndërsa nevojat, interesat, aftësitë njohëse dhe komunikuese ndryshojnë ndjeshëm nga një person te tjetri.

Nuk duhet të përshtatet personi, por përvoja kulturore

INCLUDE-ID synon ta zhvendosë vëmendjen nga heqja e thjeshtë e barrierave drejt krijimit të mjediseve kulturore që përshtaten realisht me individin.

“Qasja ndaj aksesueshmërisë në muze shpesh është bazuar në itinerare të lehtësuara, të projektuara për t’iu përgjigjur në mënyrë uniforme nevojave që, në realitet, mund të jenë shumë të ndryshme nga një person te tjetri”, shpjegon Rosario Montirosso, koordinator i projektit dhe drejtues i Qendrës 0-3 të IRCCS Eugenio Medea.

Sipas tij, “nuk ekziston një mënyrë e vetme për ta bërë një përvojë kulturore të aksesueshme”.

Synimi është që çdo vizitor të mund ta përjetojë vizitën në mënyrë sa më autonome, sipas ritmit dhe mënyrës së tij.

Inteligjenca artificiale për përvoja të personalizuara

Teknologjia do të jetë një nga instrumentet kryesore të projektit. INCLUDE-ID parashikon përdorimin e mjeteve dixhitale përshtatëse, zgjidhjeve të bazuara në inteligjencën artificiale, metodave edukative dhe përshtatjeve multimodale për të krijuar përvoja kulturore të personalizuara.

Inteligjenca artificiale do të përdoret në mënyrë etike për të përshtatur përvojën muzeale me karakteristikat dhe nevojat e secilit individ.

Projekti do të përqendrohet te fëmijët, adoleshentët dhe të rinjtë me aftësi të kufizuara intelektuale, duke marrë në konsideratë profilet e ndryshme njohëse dhe komunikuese, interesat dhe nevojat individuale.

Personat me aftësi të kufizuara, pjesë e projektimit

Një element kryesor i projektit është përfshirja e drejtpërdrejtë e personave me aftësi të kufizuara intelektuale. Fëmijët, adoleshentët dhe të rinjtë do të marrin pjesë së bashku me familjet, edukatorët, mësuesit dhe profesionistët e institucioneve kulturore në hartimin dhe vlerësimin e përvojave të reja.

Kështu, personat me aftësi të kufizuara nuk do të jenë vetëm përfitues të zgjidhjeve, por edhe protagonistë në ideimin, testimin dhe vlerësimin e tyre.

Dhjetë partnerë nga shtatë vende

Projekti katërvjeçar bashkon 10 partnerë nga shtatë vende: Italia, Zvicra, Mbretëria e Bashkuar, Norvegjia, Austria, Gjermania dhe Belgjika.

Eksperimentet do të zhvillohen në Itali dhe Mbretërinë e Bashkuar. Në Lombardi do të përfshihen fëmijë dhe adoleshentë me aftësi të kufizuara intelektuale, familjet dhe shkollat e tyre, për të zhvilluar vizita të personalizuara në Fondacionin Luigi Rovati në Milano, Villa Panza në Varese dhe Palazzo Moroni në Bergamo.

Në Mbretërinë e Bashkuar, të rinjtë me aftësi të kufizuara intelektuale do të përfshihen në National Botanic Garden of Wales.

Ata nuk do të jenë vetëm vizitorë, por edhe udhërrëfyes dhe ndërmjetës, me synimin për të forcuar aftësitë, autonominë dhe mundësitë e tyre për pjesëmarrje sociale dhe profesionale.