Kalifornia miraton ligjin e ri: gjoba për robotaxitë që bllokojnë ekipet e emergjencës

Siç njofton TechCrunch, guvernatori i Kalifornisë, Gavin Newsom, ka nënshkruar projektligjin Senate Bill 1246, i cili vendos rregulla të reja për operatorët e automjeteve autonome — robotaxitë. Ligji i detyron kompanitë si Tesla, Waymo dhe Zoox t’u ofrojnë ekipeve të emergjencës, policisë dhe zjarrfikësve, mbështetje lokale në terren kur automjetet e tyre shkaktojnë probleme, si dhe u imponon gjoba nëse një robotaxi bllokon ekipet e shpëtimit për më shumë se 30 minuta gjatë një emergjence.

Sipas raportimit të TechCrunch, ligji vjen pas një sërë incidentesh të profilit të lartë në Kaliforni, ku robotaxi janë prishur në rrugë, kanë penguar trafikun, kanë hyrë në skena krimesh apo kanë penguar zjarrfikësit gjatë ndërhyrjeve. Pjesa dërrmuese e incidenteve përfshinte Waymo-n, operatorin më të madh të robotaxive në Shtetet e Bashkuara, me rreth 4,000 automjete autonome në flotën komerciale në të gjithë vendin — prej të cilave rreth 1,200 vetëm në zonën e Gjirit të San Franciskos. Një hetim i mëhershëm i TechCrunch zbuloi raste ku Waymo ishte mbështetur te zjarrfikësit për të drejtuar manualisht automjetet e saj.

Incidentet shtynë ligjvënësit shtetërorë dhe federalë të kërkojnë rregulla më të rrepta, dhe madje agjencia amerikane e sigurisë rrugore NHTSA u dërgoi letër zhvilluesve të automjeteve autonome duke kërkuar “zgjidhje”. Autori i projektligjit, senatori Dave Cortese, u shpreh: “Kalifornia i ka përqafuar automjetet autonome, por nuk mund ta përqafojmë inovacionin në kurriz të sigurisë publike. Kur një automjet autonom përplaset, prishet, bllokon një rrugë në emergjencë ose pengon policinë apo zjarrfikësit, duhet të ketë llogaridhënie të qartë.”

Sipas tekstit të ligjit, drejtuesit në distancë (“remote drivers”) duhet të jenë me bazë në Shtetet e Bashkuara dhe të kenë patentë amerikane. Tesla është e vetmja kompani që ka deklaruar publikisht se ka operatorë në distancë të aftë të marrin kontrollin e drejtpërdrejtë të robotaxive të saj, ndërsa Waymo thotë se përdor “ndihmë në distancë” — punonjës që japin udhëzime, jo kontroll të drejtpërdrejtë — me personel edhe në Filipine dhe qendra komanduese në Arizona e Michigan. Kompanitë duhet gjithashtu të njoftojnë qytetet dhe bashkitë lokale për vendndodhjen dhe statusin e automjeteve gjatë dështimeve sistematike dhe të sigurojnë “teknikë incidenti lokalë” pranë aksidenteve e pengesave.

Waymo dhe Zoox janë shprehur se do ta zbatojnë ligjin; një zëdhënës i Waymo tha se kompania është e angazhuar për rrugë më të sigurta në Kaliforni dhe për përmirësimin e vazhdueshëm të shërbimit. Ligji hyn në fuqi në korrik të vitit 2028, ndërsa Departamenti i Automjeteve Motorike i Kalifornisë (DMV) do të përcaktojë udhëzimet, përfshirë kohët e kërkuara të reagimit.