Ndalimi i rrjeteve sociale për nën 16-vjeçarët në Australi përballet me sfidën në Gjykatën e Lartë

Gjykata e Lartë e Australisë nisi sot, më 3 nëntor, shqyrtimin e dy sfidave kushtetuese ndaj ndalimit të qasjes në rrjetet sociale për fëmijët nën 16 vjeç, siç njofton BBC. Seanca dëgjimore zgjat dy ditë dhe do të shqyrtojë pretendimet se ndalimi cenon lirinë e komunikimit, privatësinë dhe shprehjen politike.

Sfidat u paraqitën veçmas nga grupi për të drejtat dixhitale Digital Freedom Project dhe platforma Reddit. Ndalimi hyri në fuqi më 10 dhjetor të vitit të kaluar, si pjesë e përpjekjeve të qeverisë për sigurinë online. Mbështetësit thonë se ai mbron fëmijët nga përmbajtjet e dëmshme, ndërsa kritikët thonë se ndalimi i përgjithshëm është shumë i gjerë dhe se autoritetet duhet të përqendrohen te bërja e platformave më të sigurta.

Digital Freedom Project, i udhëhequr nga parlamentari i Uellsit të Ri Jugor John Ruddick, e paraqiti sfidën javë para hyrjes në fuqi të ndalimit dhe argumenton se kufizimi cenon të drejtën e nën 16-vjeçarëve për të komunikuar lirshëm. Dy adoleshentët Noah Jones dhe Macy Neyland, që fillimisht udhëhoqën çështjen, u tërhoqën si paditës. Jones pritet të marrë pjesë në seancën e së martës dhe i tha BBC-së nëntorin e kaluar se burimet e platformave duhet të përdoren për të larguar grabitqarët dhe përmbajtjet e dëmshme, jo për t’iu shmangur gjobave.

Reddit thotë se ndan qëllimin e qeverisë për mbrojtjen e të rinjve, por se ka alternativa më efektive. Drejtori i komunikimit Adam Collins deklaroi se kompania do të vazhdojë ta zbatojë ligjin ndërsa e sfidon në gjykatë. Ministrja e Komunikimeve Anika Wells ka refuzuar tërheqjen: “Nuk do të frikësohemi nga kompanitë e mëdha të teknologjisë. Në emër të prindërve australianë, do të qëndrojmë të vendosur”.

Ligji detyron 10 platforma — Facebook, Instagram, TikTok, YouTube, Reddit, Snapchat, X, Kick, Threads dhe Twitch — të marrin “hapa të arsyeshëm” që nën 16-vjeçarët të mos kenë qasje. Gjobat për shkelje serioze ose të përsëritura arrijnë deri në 99 milionë dollarë australianë (70 milionë dollarë amerikanë), por deri tani asnjë platformë nuk është gjobitur. Komisioneri i Sigurisë Online (eSafety) ka nisur hetime për mospërputhje të dyshuar ndaj Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok dhe YouTube, ndërsa përjashtohen WhatsApp, Roblox, Discord, YouTube Kids dhe Google Classroom. Meta deklaroi se në ditët e para pas hyrjes në fuqi mbylli rreth 500,000 llogari; pati ankesa nga fëmijë që humbën qasjen, ndërsa të tjerë gjetën mënyra për të anashkaluar kontrollet e moshës.

Vendimi i Gjykatës së Lartë mund të ketë pasoja të rëndësishme për qasjen e Australisë ndaj sigurisë së fëmijëve online dhe për balancën mes mbrojtjes së të rinjve dhe të drejtave individuale.