Papa Leo XIV hap ekspozitën “AQVA” në Bibliotekën Apostolike të Vatikanit: vala gjigante “Diluvium” e artistit JR mbulon fasadën e shekullit XVI

Papa Leo XIV njoftoi këtë javë, me rastin e 71-vjetorit të lindjes së tij, hapjen e një ekspozite të re të artit bashkëkohor në Bibliotekën Apostolike të Vatikanit në Romë. E titulluar “AQVA: Catastrophe and Wonder”, ekspozita eksploron natyrën e dyfishtë të ujit — burim jete dhe forcë shkatërruese — dhe do të hapet për publikun nga 25 shtatori 2026 deri më 14 maj 2027.

“AQVA” është kapitulli i parë i një cikli pesëvjeçar ekspozitash me titullin “Catastrophe and Wonder”, që do të eksplorojë kërcënimet historike ndaj fjalës së shkruar: ujin, zjarrin, dritën, insektet dhe ndërhyrjen njerëzore. Vepra qendrore e ekspozitës është “Diluvium” e artistit francez JR — një valë gjigante bardh e zi prej rreth 70 metrash (230 këmbësh) që shtrihet përgjatë fasadës së shekullit XVI të bibliotekës. Është vepra e parë site-specific e porositur ndonjëherë për eksterierin e kësaj ndërtese historike.

Imazhi i valës bazohet në gravurën me dru të Gustave Doré-së nga viti 1866, që paraqet përmbytjen biblike. Sipas artistit, vala është metaforë për krizat ekzistenciale të kohës sonë: ndryshimin klimatik, polarizimin politik dhe inteligjencën artificiale. “Biblioteka e Vatikanit erdhi tek unë sepse, për ta, uji përfaqëson frikën e tyre më të madhe. Është fakti që një ditë uji vjen dhe merr me vete gjithë kujtesën… gjithë gjurmën e një qytetërimi që ata kanë ruajtur,” tha JR për revistën.

Brenda bibliotekës, vizitorët do të mund të shohin dy kopje 470-vjeçare të traktatit të Ippolito Salviani-t “Aquatilium Animalium Historiae” (1554), me dhjetëra gravura e studime të jetës detare, si dhe 14 printet origjinale “LetterFish” të artistit amerikan Bill Moran — peshq të ndërtuar nga elemente tipografike, si shkronja, ampersandë e kllapa. Ekspozita sjell gjithashtu gjashtë narrativa gastronomike të shefit italian Fulvio Pierangelini, krahas një panorame globale të librave historikë të gatimit nga arkivat e Vatikanit — nga Evropa e Kina, te Amerika e Jugut, Rusia e Japonia.

Papa Leo XIV e përshkroi bibliotekën si një vend që “nuk është thjesht një depo librash nga e cila mund të marrësh rehat nga kompjuteri në shtëpi, por një atmosferë e krijuar nga marrëdhëniet, shkëmbimi dhe ndarja e ideve” — dhe ekspozita synon pikërisht të inkurajojë vizitat fizike. “Duke besuar se përgjigjja më e mençur ndaj frikës është të ndalesh dhe ta përballësh drejtpërdrejt, ftuam tre mendje jashtëzakonisht krijuese të dialogojnë me trashëgiminë tonë,” tha Don Giacomo Cardinali, zv.prefekt dhe komisioner për aktivitetet e ekspozitave. Ekspozita u kurua nga Don Giacomo Cardinali, Simona De Crescenzo, Francesca Giannetto dhe Delio Proverbio, në partneritet me Fondazione Roma dhe Intesa Sanpaolo. Në një deklaratë të veçantë, Papa njoftoi edhe një projekt zgjerimi të bibliotekës për koleksionin në rritje të dorëshkrimeve.

Burimi: Smithsonian Magazine — linku