Politico: Franca kërcënohet nga një krizë borxhi, trazira sociale dhe pasiguri politike

Franca po përballet me një rrezik në rritje të një krize financiare, pasi protestat për koston e jetesës, gjendjen e arsimit dhe pagat janë të ndërthurura me problemet buxhetore dhe pasigurinë përpara zgjedhjeve presidenciale të pranverës së ardhshme.

Ekonomia e dytë më e madhe e Bashkimit Evropian përballet me një borxh publik në rritje, një deficit të lartë buxhetor dhe rritje të dobët ekonomike, ndërsa investitorët po kërkojnë rendimente më të larta të obligacioneve qeveritare franceze, sipas analizës së Politico-s.

Ish-kryeministri Michel Barnier paralajmëroi se vendi është “në prag të një krize financiare” dhe se autoritetet duhet t’u dërgojnë një sinjal të qartë tregjeve financiare.

Pas dy fundjavash protestash, në të cilat qindra mijëra njerëz dolën në rrugë për të kërkuar paga më të larta të mësuesve, rinovimin e shkollave të rrënuara dhe lehtësim nga kostoja në rritje e jetesës, autoritetet kanë arritur të parandalojnë një përsëritje të shkallës së trazirave dhe plaçkitjeve të vërejtura gjatë demonstratave më 17 dhe 18 tetor, por trazirat po shtojnë shqetësimet e investitorëve.

Borxhi publik francez arrin në rreth 3.5 trilion euro dhe qeveria po përballet me vështirësi në uljen e deficitit buxhetor, fillimin e rritjes ekonomike dhe reformimin e sistemit të pensioneve.

Propozimi i buxhetit të kryeministrit Sebastián Lecorni për vitin 2027 parashikon tashmë kursime prej 43 miliardë eurosh, gjë që lë pak hapësirë ​​për shkurtime shtesë të shpenzimeve.

Presioni mbi financat franceze është reflektuar tashmë në tregun e borxhit sovran.

Diferenca midis rendimenteve të obligacioneve 10-vjeçare qeveritare franceze dhe gjermane arriti në 169 pikë bazë në mbylljen e tregut të së premtes, ndërsa rendimenti i obligacioneve 10-vjeçare franceze të referencës arriti në 5.14 përqind një ditë më parë, niveli më i lartë që nga viti 2002.

Ish-kryeministri italian Mario Monti, i cili zbatoi masa shtrënguese dhe reformoi sistemin e pensioneve gjatë krizës së borxhit në vitin 2011, paralajmëroi se situata mund të përkeqësohet shpejt.

Në atë periudhë, diferenca midis rendimenteve të obligacioneve dhjetëvjeçare italiane dhe gjermane u rrit nga rreth 150 në më shumë se 500 pikë bazë brenda pak muajsh.

Monti beson se votuesit francezë nuk janë ende mjaftueshëm të vetëdijshëm për rrezikun e krizës së borxhit kombëtar, dhe pasiguria politike po e rëndon më tej tregun .

Perspektiva e një balotazhi midis kandidates së ekstremit të djathtë Marine Le Pen dhe udhëheqësit të ekstremit të majtë Jean-Luc Mélenchon në zgjedhjet presidenciale të pranverës së ardhshme i ka shqetësuar investitorët, pasi të dy mbështesin rritjen e shpenzimeve publike dhe një moshë më të ulët daljeje në pension.

Sipas një ankete të publikuar muajin e kaluar, nëntë nga dhjetë francezë janë pesimistë për të ardhmen dhe besojnë se fëmijët e tyre do të jetojnë më keq se ata.

Më herët këtë vit, një sondazh pan-evropian tregoi se vetëm gjysma e të anketuarve francezë ndihen krenarë për sistemin demokratik, krahasuar me dy të tretat e gjermanëve dhe pothuajse 70 përqind të britanikëve.

Një problem shtesë është besueshmëria e Francës në Bashkimin Evropian.

Vendi premtoi të ulë deficitin buxhetor në tre përqind të PBB-së deri në vitin 2029, por bashkëbiseduesit e Politikës besojnë se ky qëllim do të jetë i vështirë për t’u arritur.

Deputeti i qendrës dhe eksperti i buxhetit, Charles de Courson, vlerësoi se Franca ka humbur besueshmërinë me partnerët e saj evropianë kur bëhet fjalë për financat publike.