Rutte përdor lavdërime për të ruajtur angazhimin amerikan para samitit të NATO-s

Që kur mori detyrën si sekretar i përgjithshëm i NATO-s para rreth dy vjetësh, Mark Rutte ka kaluar pjesën më të madhe të kohës përpjekur të mbajë Shtetet e Bashkuara të lidhura me aleancën. Ai ka përdorur një ton të butë dhe lavdërues për të nxitur Presidentin Donald Trump të tërhiqet nga kërcënimet për të braktisur organizatën, por përpara samitit në Turqi rreziku ka marrë përmasa të reja.

Sipas Associated Press, Rutte synoi të zbusë dyshimet në një takim të fundit në Shtëpinë e Bardhë me një grafik të quajtur “The Trump Trillion”, që tregonte 1.2 trilionë dollarë shpenzime nga aleatët evropianë dhe Kanadaja që nga viti 2017. Megjithatë, Trump u shpreh i shqetësuar për refuzimin e disa aleatëve për t’u angazhuar në një luftë ndaj Iranit, dhe tha se nuk i duhen paratë, por vetëm besnikëria, duke lënë të nënkuptohet se mund ta anashkalojë samitin përveç nëse mbahet nga një mik i tij si Presidenti turk Recep Tayyip Erdogan.

Problemi i NATO-s nuk është më vetëm përqindja e shpenzimeve ushtarake, por shndërrimi i këtyre parave në kapacitete konkrete. Shtetet evropiane shqetësohen për aftësinë mbrojtëse ndaj një sulmi të mundshëm nga Rusia, ndërsa vendosja e sinjaleve të paqarta nga Uashingtoni — përfshirë njoftimin e Pentagonit për reduktim të ndihmës ushtarake të gatshme — ka dëmtuar unitetin e aleancës. Tensionet rriten ndërkohë që Rusia vijon të provojë mbrojtjet evropiane me fluturime dronash dhe veprime të tjera ushtarake.

Roli i sekretarit të përgjithshëm të NATO-s ka qenë tradicionalisht të nxisë konsensusin mes 32 vendeve anëtare dhe të përfaqësojë interesat e përbashkëta. Rutte dhe paraardhësi i tij, Jens Stoltenberg, kanë shpenzuar energji të mëdha për të mbajtur Shtetet e Bashkuara brenda aleancës, dhe përpjekjet e tyre të lavdërimit të drejtuesit amerikan kishin rezultuar efektive në samitin e kaluar në Hagë, ku u mor vendimi për rritje të shpenzimeve ushtarake nga aleatët.

Megjithatë, kërkesa e Trump për “besnikëri” dhe sinjalet e ndryshueshme mbi praninë ushtarake amerikane shkaktuan frikë se aleanca mund të dobësohet nëse Uashingtoni tërhiqet. Ish-sekretari Stoltenberg vuri në dukje në memoirin e tij për samitin e vitit 2018 se nëse një president amerikan thotë se nuk dëshiron më të mbrojë aleatët dhe largohet në shenjë proteste, atëherë traktati i NATO-s dhe garantitë e tij sigurie humbasin vlerën — një paralajmërim që raporton Associated Press.