Shtyhet mbyllja e kapitujve negociues me BE-në: Holanda kërkon pauzë, Kroacia, Estonia, Lituania dhe Letonia iu bashkuan

Mali i Zi po përballet me shtyrjen e mbylljes së kapitujve të rinj negociues me Bashkimin Evropian, pasi disa vende anëtare nuk kanë dhënë ende pëlqimin për vazhdimin e procesit — duke vënë në pikëpyetje planin e Podgoricës për të përfunduar negociatat e anëtarësimit deri në fund të vitit dhe për t’u bërë anëtare e plotë e BE-së në vitin 2028.

Sipas gazetës podgoricase “Dan”, e cila citon burime diplomatike jozyrtare nga Brukseli, Holanda ka kërkuar pauzë në integrimet e mëtejshme të Malit të Zi, duke përmendur nevojën për analiza shtesë dhe zbatim më konsekuent të standardeve evropiane; kërkesës së saj i janë bashkuar Kroacia, Estonia, Lituania dhe Letonia.

Radio Evropa e Lirë raportoi dje, duke cituar Këshillin e BE-së, se Mali i Zi nuk do të mbyllë asnjë kapitull të ri gjatë shtatorit, edhe pse në fillim të muajit po shqyrtohej mundësia e mbylljes së përkohshme të katër kapitujve në një konferencë ndërqeveritare. Një zyrtar i Këshillit të BE-së tha se po punohet intensivisht për përgatitjen e vendimeve dhe se shtyrja është më shumë pasojë e mungesës së kohës për përfundimin e procedurave kombëtare sesa e pengesave politike.

Megjithatë, burime diplomatike të RSE-së thonë se arsyet nuk janë vetëm teknike: sjellja e disa politikanëve malazezë pas vdekjes dhe gjatë varrimit të Ratko Mlladiqit, të dënuar për krime lufte dhe gjenocid, ka ndikuar në qëndrimet e disa vendeve anëtare. Qeveria kroate dënoi ngushëllimin që kryetari i Kuvendit të Malit të Zi, Andrija Mandiq, shprehu për vdekjen e Mlladiqit, duke e cilësuar atë “të papranueshëm dhe në kundërshtim me vlerat mbi të cilat mbështetet BE-ja”; Zagrebi zyrtar tha se në negociatat e anëtarësimit do të vazhdojë të insistojë në përmbushjen e të gjitha kritereve, përfshirë përballjen me të kaluarën, ndjekjen penale të krimeve të luftës, respektimin e vendimeve të gjykatave ndërkombëtare dhe marrëdhëniet e fqinjësisë së mirë.

Burimi i “Dan” nga Brukseli thotë se shtetet që kërkojnë verifikime shtesë mendojnë se para vendimeve të reja duhet shqyrtuar më në detaje përmbushja e kritereve kyçe, prandaj data e konferencës së radhës ndërqeveritare nuk është e sigurt. Nga ana tjetër, gazeta “Pobjeda” njoftoi mëngjesin e sotëm mundësinë e mbylljes së kapitujve të rinj në fund të javës së ardhshme — por as data zyrtare e konferencës ndërqeveritare dhe as pëlqimi i të 27 vendeve anëtare për këtë hap nuk janë konfirmuar. Nëse nuk arrihet marrëveshje, mundësia e radhës për mbylljen e kapitujve mund të jetë në tetor.

Sfondi: Mali i Zi ka mbyllur përkohësisht 18 nga 33 kapituj negociues, përfshirë gjashtë gjatë këtij viti; konferenca e fundit ndërqeveritare u mbajt më 14 korrik, kur u mbyllën kapitulli 8 (politika e konkurrencës) dhe 29 (unioni doganor). Qeveria e kryeministrit Milojko Spajiç planifikonte të mbyllte 15 kapitujt e mbetur deri në fund të dhjetorit, që gjatë vitit 2027 të përfundonte procedura e nënshkrimit dhe ratifikimit të Traktatit të Anëtarësimit. Ministrja e Çështjeve Evropiane, Maida Gorçeviq, tha të enjten gjatë vizitës në Lituani se qeveria vazhdon reformat e nevojshme: “Po finalizojmë reformat tona që deri në fund të vitit të mbyllim kapitujt e mbetur negociues.”

Burimi: Beta