Si u zhduk Bashkimi Evropian nga fushata zgjedhore në Serbi

Në fushatën për zgjedhjet e parakohshme parlamentare në Serbi, Bashkimi Evropian praktikisht nuk ekziston. Siç vëren në një analizë të publikuar këtë të mërkurë shërbimi serb i BBC-së, tema që dikur dominonte diskursin politik serb — anëtarësimi në Bashkimin Evropian — është zhdukur nga fjalimet, spotet dhe premtimet e aktorëve kryesorë politikë.

Vetë presidenti Aleksandar Vuçiç, dikur zëri më i fortë i “rrugës evropiane pa alternativë”, sot flet për një “Serbi të fortë, të pavarur dhe sovrane”. Në tubimet e tij elektorale, siç shkruan BBC, fjala “Evropë” përmendet rrallë — dhe kur përmendet, shpesh në kontekstin e kritikave ndaj Brukselit zyrtar.

Por heshtja nuk vjen vetëm nga pushteti. Edhe opozita, që dikur e mbante lart flamurin e integrimit evropian, e ka ulur zërin. Sipas analistëve të intervistuar nga BBC, arsyeja është e dyfishtë: nga njëra anë, zhgënjimi i thellë i qytetarëve pas më shumë se një dekade negociatash pa rezultat konkret; nga ana tjetër, bindja se tema evropiane nuk sjell më vota.

[Foto: Aleksandar Vuçiç me presidentin e Këshillit Evropian, Antonio Costa, dhe presidenten e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, në Bruksel — foto ilustruese e marrëdhënieve Beograd–Bruksel.]

Analiza kujton se marrëdhëniet mes Beogradit dhe Brukselit kanë hyrë në një fazë të ftohtë: procesi i zgjerimit drejt Serbisë është praktikisht i ngrirë, ndërkohë që në Bruksel flitet hapur për “lodhjen nga zgjerimi” dhe për kushtëzimin e rrugës evropiane me normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën dhe me përafrimin me politikën e jashtme të BE-së, përfshirë sanksionet ndaj Rusisë.

Zhdukja e BE-së nga fushata, përfundon analiza e BBC-së, nuk është rastësi, por pasqyrim i një realiteti të ri: Serbia po hyn në zgjedhje duke e ditur se dera e Brukselit, për momentin, është e mbyllur — dhe askush nuk premton më ta hapë.