14 vende dhe BE konfirmojnë pavlefshmërinë e pretendimeve të Kinës në Detin e Kinës Jugore

Katërmbëdhjetë vende, përfshirë Shtetet e Bashkuara dhe Mbretërinë e Bashkuar, dhe Bashkimi Evropian rivendosën që vendimi i arbitrazhit të vitit 2016 e konsideron të paligjshme pretendimin e zgjeruar të Kinës mbi pjesë të Detit të Kinës Jugore, duke e cilësuar atë një element kyç për ruajtjen e stabilitetit rajonal.

Në një deklaratë të përbashkët, Shtetet e Bashkuara, Mbretëria e Bashkuar dhe vende të tjera theksuan refuzimin e veprimeve që kontribuojnë në përkeqësimin e tensioneve në det, raporton Associated Press. Po ashtu, Bashkimi Evropian lëshoi një komunikatë të veçantë duke e quajtur vendimin e 12 korrikut 2016 “një moment vendimtar” për zgjidhjen paqësore të mosmarrëveshjeve në përputhje me të drejtën ndërkombëtare.

Tribunali arbitrazhi i ngritur në Hagë sipas Konventës së Kombeve të Bashkuara për të drejtën e detit (UNCLOS) vendosi në favor të Filipineve, duke konkluduar se nuk ekziston bazë ligjore për pretendimet e Kinës të mbështetura në “të drejta historike” jashtë zonave të njohura territoriale sipas Konventës. Kina refuzoi të marrë pjesë në procesin e arbitrazhit dhe vazhdon të kundërshtojë vendimin.

Në deklaratë, vendet nënvizuan kundërshtimin e tyre të fuqishëm ndaj çdo veprimi të njëanshëm ose të dhunshëm që kërcënon paqen dhe sigurinë në rajon, përfshirë përdorimin e forcave të rojeve bregdetare, ushtrisë dhe milicive detare për të penguar operacionet e ligjshme të vendeve të tjera. Ata kërkuan po ashtu respektimin e lirisë së lundrimit dhe fluturimit, si dhe zgjidhjen paqësore të mosmarrëveshjeve në përputhje me UNCLOS.

Beijingu ka përsëritur se konsideron vendimin si “i pavlefshëm” dhe nuk e pranon atë, ndërsa përplasjet dhe incidentet me anije bregdetare dhe peshkimi mes Kinës dhe vendeve si Filipinet dhe Vietnami kanë përshkallëzuar shqetësimet për sigurinë në rajon; Shtetet e Bashkuara i kanë bërë thirrje Kinës të zbatojë vendimin dhe kanë deklaruar se janë të detyruara të mbrojnë Filipinet sipas marrëdhënieve të tyre aleate. Këto zhvillime janë dokumentuar edhe nga Associated Press.