Brudet i Dalmacisë — gjella tradicionale kroate e peshkut në salcë domatesh

Brudeti është një nga pjatat më të dashura të bregdetit kroat të Dalmacisë — një gjellë e thjeshtë peshkatarësh që kthehet në festë shijesh falë salcës së pasur të domateve, hudhrës dhe vajit të ullirit. Sekreti qëndron në gatimin e ngadaltë dhe në rregullin e artë: peshku nuk trazohet kurrë me lugë, vetëm lëkundet lehtë tenxherja, që copat të mos thërrmohen.

Përbërësit (për 4 persona)

• 1 kg peshk i freskët deti (levrek, kocë ose peshk i bardhë), i pastruar dhe i prerë në copa
• 800 g domate të konservuara (ose domate të freskëta të pjekura e të qëruara), të shtypura
• 1 qepë e madhe, e grirë hollë
• 4 thelpinj hudhre, të shtypur lehtë
• 100 ml vaj ulliri ekstra i virgjër
• 100 ml verë e bardhë e thatë
• 1 lugë çaji koncentrat domatesh
• 2 gjethe dafine
• 1 lugë çaji rigon i thatë
• Majdanoz i freskët, i grirë
• Kripë dhe piper i zi sipas shijes

Hapat e përgatitjes

1. Në një tenxhere të gjerë me fund të trashë ngroh vajin e ullirit dhe skuq qepën e grirë në zjarr mesatar derisa të zbutet dhe të marrë ngjyrë të artë të lehtë.
2. Shto thelpinjtë e hudhrës dhe koncentratin e domateve; skuqi për rreth 1 minutë duke i përzier.
3. Hidh verën e bardhë dhe lëre të avullojë për 2 minuta, duke e përzier lehtë.
4. Shto domatet e shtypura, gjethet e dafinës, rigonin, kripën dhe piperin. Ul zjarrin dhe lëre salcën të ziejë ngadalë për 15 minuta, me kapak gjysmë të hapur.
5. Rregullo copat e peshkut me kujdes mbi salcë, mbulo tenxheren dhe gatuaj 15–20 minuta në zjarr të ulët. MOS e trazo me lugë — lëkund lehtë tenxheren herë pas here që salca të mos ngjitet.
6. Kur peshku është i butë dhe salca e trashur, hiqe nga zjarri. Serviro të nxehtë, të spërkatur me majdanoz të freskët dhe një fije vaj ulliri, tradicionalisht me polenta të ngrohtë ose bukë të thekur.

Koha: Përgatitja 20 minuta | Gatimi 35 minuta | Gjithsej rreth 55 minuta

Porcionet: 4