Eksportet e naftës nga Gjiri Persik arrijnë në 72% të niveleve të para-luftës — SHBA-ja thotë se Irani është “i shteruar” nga bllokada

Nafta po rrjedh sërish në Gjirin Persik — edhe pse Irani po mbytet nga mungesa e frymës, siç njofton New York Post. Eksportet e naftës nga rajoni janë rikthyer në 72% të niveleve të para-luftës, dhe rrjedha e naftës së papërpunuar përmes Ngushticës së Hormuzit tani është pak më pak se gjysma e asaj që ishte para luftës, sipas analistëve. Totali i eksporteve të Gjirit Persik për muajin shtator ka arritur mesatarisht në mbi 13 milionë fuçi naftë në ditë — afër niveleve të para-luftës, sipas të dhënave të gjurmuesit detar Kpler.

Shtatori ka qenë muaji më i mirë i luftës për rrjedhën përmes ngushticës: mesatarisht 7.3 milionë fuçi në ditë kanë kaluar Hormuzin — niveli më i lartë gjatë gjithë konfliktit, me rreth 17 anije në ditë. Sekretari amerikan i Energjisë, Chris Wright, deklaroi të dielën se pati edhe një ditë gjatë javës së kaluar kur përmes ngushticës kaluan mbi 20 milionë fuçi — më shumë se nivelet e para-konfliktit. Në këtë rimëkëmbje kanë ndihmuar edhe transferimet e naftës në portin Fujairah të Emirateve të Bashkuara Arabe, që e anashkalon ngushticën, si edhe transferimet anije-në-anije në Gjirin e Omanit.

Ndërkohë zyrtarët amerikanë thonë se Irani po rrënohet nga bllokada detare e Marinës së SHBA-së, e cila ka kyçur portet iraniane dhe ka shkaktuar rënien e lirë të tregtisë së Teheranit. “Ata janë të shteruar,” tha një zyrtar amerikan për New York Post. “Nuk ka dyshim se janë të shteruar.” Sipas tij, iranianët “po mbarojnë furnizimet, ujin, lëndët e para dhe ushqimin”, dhe bllokada po i shtrëngon “si anakonda: sa herë që marrin frymë, ne shtrëngojmë pak më shumë”.

Me rrjedhën e naftës që rritet, zyrtarët thonë se aftësia negociuese e Amerikës vetëm forcohet — dhe presidenti Trump tani është gati t’i ofrojë Teheranit lehtësim sanksionesh dhe lirimin e aseteve të ngrira në këmbim të një marrëveshjeje konkrete bërthamore, tha një zyrtar. Megjithatë, hardlinerët në Iran i kanë hedhur poshtë këto kushte dhe kanë kërkuar madje fundin e çdo bashkëpunimi me Traktatin e Mospërhapjes Bërthamore.

Presioni ekonomik po duket edhe në monedhë: riali iranian, që ishte tashmë në telashe të mëdha para luftës, ka rënë në minimumin e ri historik prej 2.45 milionë rialësh për një dollar — krahasuar me 42,000 rialë një vit më parë. “Operacioni ‘Economic Outcast’ e ka çuar rialin në nivele rekord të ulëta,” shkroi Sekretari i Thesarit Scott Bessent në platformën X. “Do të vazhdojmë ta dobësojmë aftësinë e regjimit iranian për të financuar terrorizmin dhe për të zhvilluar një armë bërthamore.”

Në ujëra, situata mbetet e tensionuar por me një javë qetësie relative: sipas të dhënave, asnjë sulm iranian nuk është konfirmuar në mënyrë të pavarur prej gati një jave, megjithëse mediat iraniane pretenduan gjatë fundjavës se forcat e tyre goditën 19 anije që po përpiqeshin të kalonin ngushticën — pretendime që nuk janë verifikuar. Zëdhënësi i forcave të armatosura iraniane, Abolfazl Shekarchi, paralajmëroi se SHBA-ja do të “goditet” nëse vazhdon të ndërhyjë në Hormuz. Organizata Ndërkombëtare Detare njofton se 22 detarë janë vrarë në 79 sulme të konfirmuara në ngushticë që nga fillimi i luftës.