Hungari nis hetim për investimin e BYD pas emërimit të ish-ministrit të Jashtëm

Qeveria hungareze ka nisur një hetim mbi një investim të konsiderueshëm të kompanisë kineze të makinave BYD, pas largimit nga Parlamenti të ish-ministrit të Jashtëm Péter Szijjártó, i cili pranoi një pozicion ekzekutiv te kompania.

Raporton Associated Press se njoftimi për hetimin u bë të hënën nga kryeministri Péter Magyar, i cili akuzoi Szijjártó—aleatin e ish-kryeministrit Viktor Orbán—se kishte ndihmuar BYD me “qindra miliarda” forintë nga buxheti publik, me mbështetje diplomatike dhe me infrastrukturë shtetërore.

Magyar tha se do të shqyrtohen të gjitha vendimet, negociatat dhe angazhimet e shtetit që lidhen me investimin BYD Hungary, duke përfshirë subvencionet, lehtësimet tatimore, lejet, përjashtimet mjedisore dhe investimet e financuara nga buxheti. Hetimi synon të përcaktojë se kush mori vendimet, kush i përgatiti, cilat paralajmërime profesionale u injoruan dhe sa peshë la kjo mbi tatimpaguesit, punonjësit, komunitetet lokale dhe mjedisin.

Szijjártó luajti një rol kyç në sigurimin e investimeve kineze në Hungari gjatë kohës së tij në detyrë — përfshirë vendimin e 2023-s për të hapur fabrikën e parë evropiane të BYD në Hungari, që i mundëson kompanisë të shmangë tarifat e Bashkimit Evropian mbi automjetet elektrike kineze. Në 2025 ai njoftoi gjithashtu vendosjen e selisë evropiane dhe një qendre kërkimore dhe zhvillimi në Budapest, me një ndihmë qeveritare prej 20 miliardë forintësh.

Vendimet për zhvillimin e industrisë së baterive litium-jon shkaktuan protesta të banorëve, aktivistëve mjedisorë dhe partive opozitare, të shqetësuar për ndikimin në burimet ujore, mjedisin dhe varësinë ekonomike ndaj Kinës. Szijjártó nuk ka komentuar akuzat për konflikt interesi; ai ka përshkruar detyrën e re si një mundësi prestigjioze dhe ka theksuar arritjet e kompanisë.

Gjatë kohës në detyrë, Szijjártó mbajti gjithashtu marrëdhënie të ngushta me Rusinë, duke udhëtuar shpesh në Moskë për marrëveshje energjetike dhe duke takuar ministrin e Jashtëm rus, Sergey Lavrov; një raport i Washington Post e përmendi komunikimin e tij të shpeshtë me Lavrov gjatë takimeve të nivelit të lartë të BE-së. Kryeministri Magyar tha se po hetohen edhe lidhjet e ish-ministrit me qeverinë ruse. Hetimi do të vlerësojë pasojat për tatimpaguesit dhe mjedisin ndërsa vazhdon procesi hetimor, raporton përsëri Associated Press.