“Sazani grek” dhe “Zvërneci vorioepirot”/ Faqet greke ndezin propagandën kundër investimit me rëndësi për turizmin

Ndërsa në Shqipëri janë shtuar protestat kundër projektit të lidhur me Jared Kushner në Sazan dhe në zonën e Zvërnecit, disa faqe greke me profil nacionalist dhe influencues në rrjetin ‘X’ e kanë çuar retorikën përtej shqetësimeve mjedisore apo ligjore, duke e kthyer në një çështje pretendimesh etnike e territorial.

Nga postimet e monitoruara, vërehet se disa llogari që përhapin propagandë nacionaliste greke po përpiqen ta zhvendosin debatin nga projekti i investimit dhe pasojat e tij konkrete, drejt narrativës së vjetër nacionaliste të Vorio Epirit. Një prej influencuesve, me emrin Trikalinos në ‘X’ shkruan se Zvërneci është “një fshat i mrekullueshëm grek në rajonin e Vlorës”, ndërsa pretendon se qeveria shqiptare dhe familja Trump “po marrin shtëpitë e vorioepirotëve” në zonë. Postimi përdor edhe hashtag-un #ΒόρειοςΗπειρος, pra “Vorio Epiri”, duke e lidhur projektin e Zvërnecit me pretendime historike dhe etnike greke mbi jugun e Shqipërisë.

Në një tjetër postim, këtë herë nga një faqe me emrin ZenonPapazachos, që gjithashtu shpërndan propagandë ekstremiste të djathtë greke, ishulli i Sazanit paraqitet si “ishulli grek Sason”, i njohur, sipas autorit, që nga antikiteti dhe i banuar nga grekë prej vitit 1000 para Krishtit. I njëjti postim pretendon se në vitin 1914 shqiptarët kanë kryer një masakër ndaj banorëve grekë të ishullit dhe e lidh projektin e sotëm të Kushnerit me idenë provokuese se hotelet do të ndërtohen “mbi varret e grekëve të vrarë”. Faktikisht, ishulli i Sazanit nuk ka qenë kurrë i banuar, as në antikitet, veçanërisht sepse nuk ka burime uji të pijshëm.

Një postim tjetër nga po i njëjti profil në ‘X’ shkon edhe më tej, duke përzier projektin e Sazanit me teori konspirative dhe referenca ndaj Jeffrey Epstein. Aty thuhet se “dhëndri i Trumpit, Kushner, bashkë me mikun e tij Nat Rothschild” kanë blerë “ishullin grek Sazan” për ta kthyer në një “ishull të ri Epstein”. Përfshirja e emrit të Rothschild lidhet me deklaratën e Kushner gjatë një interviste, ku ai tha se e ka zbuluar zonën gjatë një udhëtimi me jahtin e Nat Rothschild, por postimi duket se e përdor këtë element për të ndërtuar një narrativë konspirative, jo për të analizuar faktet e projektit.

Një tjetër influencues, me emrin JOKAQARMY1, i njohur për shpërndarjen e narrativave proruse thotë se “Kryeministri Edi Rama ia ka shitur bregdetin e Vlorës Izraelit,” ndërsa shton se Kushner dhe Ivanka Trump do të ndërtojnë një “ishull për parazitët,” duke iu referuar pushuesve të pasur që pritet të pushojnë në atë resort kur të ndërtohet.

Këto dhe shumë faqe apo influencues që shpërndajnë narrativa nacionaliste greke, ruse dhe serbe duket se po prodhojnë tre narrativa të pabaza: se Zvërneci është një zonë “greke” ku po cenohen pronat e “vorioepirotëve”; se Sazani është një ishull “grek” i përvetësuar historikisht nga Shqipëria; dhe se projekti i Kushnerit nuk është thjesht një investim turistik i diskutueshëm, por pjesë e një skeme më të errët globale.

Prania e shtuar e narrativave të tilla ngre një pikëpyetje të rëndësishme mbi mënyrën se si pakënaqësitë e qytetarëve mund të jenë duke u shfrytëzuar nga aktorë të tjerë, me interesa krejt të ndryshme nga mbrojtja e mjedisit apo e pronës publike. Kur llogari nacionaliste greke e paraqesin Zvërnecin si “fshat grek” dhe Sazanin si “ishull grek”, ndërsa profile proruse apo të lidhura me narrativa serbe e kthejnë projektin në një histori shitjeje të Shqipërisë tek “Izraeli” apo tek elitat globale, atëherë bëhet e qartë se rreth protestës po përpiqen të ngjiten axhenda të rrezikshme nacionaliste dhe konspirative.