Pastel de choclo kilian — byreku i misrit me mish viçi, pulë, ullinj dhe vezë

Pastel de choclo është një nga pjatat më të dashura të kuzhinës kiliane dhe përgatitet në të gjithë Amerikën Latine jugore. Emri vjen nga fjala “choclo”, misri i ëmbël me kokrra të mëdha i Andeve. Pjata ndërthur ndikimet vendase me ato spanjolle: poshtë qëndron mbushja e kripur “pino” me mish të grirë dhe qepë, ndërsa sipër e mbulon një shtresë kremoze misri me borzilok, e cila në furrë merr ngjyrë të artë dhe karamelizohet lehtë falë pak sheqeri. Tradicionalisht piqet dhe shërbehet në enë balte, të quajtura “paila”.

Koha e përgatitjes: rreth 30 minuta. Koha e gatimit: rreth 50 minuta. Porcione: 6 persona.

Përbërësit

Për shtresën e misrit:

• 1 kg kokrra misri të ëmbël (të freskët ose të ngrirë)
• 100 ml qumësht
• 2 lugë gjelle gjalpë
• 8–10 gjethe borziloku të freskët
• 1 lugë çaji kripë
• 1 lugë gjelle sheqer (për spërkatjen sipër)

Për mbushjen “pino”:

• 500 g mish viçi të grirë
• 1 gjoks pule i zier dhe i copëtuar (rreth 300 g)
• 2 qepë të mëdha, të grira imët
• 2 thelpinj hudhër, të shtypur
• 2 lugë gjelle vaj ulliri
• 1 lugë çaji qimnon (kumin) i bluar
• 1 lugë çaji paprika e ëmbël
• Kripë dhe piper i zi sipas shijes
• 3 vezë të ziera fort, të prera në feta
• 12 ullinj të zinj pa bërthamë
• 50 g rrush të thatë

Përgatitja

1. Përgatisni mbushjen “pino”: ngrohni vajin e ullirit në një tigan të madh dhe kaurdisni qepën në zjarr mesatar rreth 10 minuta, derisa të zbutet. Shtoni hudhrën, mishin e grirë, qimnonin, paprikën, kripën dhe piperin dhe gatuani 15–20 minuta, duke e përzier herë pas here, derisa mishi të marrë ngjyrë dhe lëngu të avullojë pjesërisht. Lëreni mënjanë.
2. Përgatisni kremin e misrit: bluani në mikser misrin me qumështin dhe gjethet e borzilokut, pa e bërë kremin plotësisht të lëmuar — pak strukturë kokrrash i shkon shumë pjatës.
3. Shkrini gjalpin në një tenxhere, shtoni purenë e misrit dhe kripën dhe gatuajeni në zjarr mesatar 10–15 minuta, duke e përzier vazhdimisht, derisa masa të trashet si një krem i dendur.
4. Ngrohni furrën në 190°C dhe lyeni lehtë me vaj një tavë për pjekje rreth 30×20 cm (tradicionalisht përdoret tavë balte).
5. Shtroni në tavë mbushjen e mishit dhe nivelojeni. Mbi të shpërndani copat e pulës, pastaj fetat e vezës së zier, ullinjtë dhe rrushin e thatë.
6. Mbulojeni gjithçka me kremin e misrit, duke vulosur mirë skajet, niveloni sipërfaqen me lugë dhe spërkateni me sheqerin.
7. Piqeni 30–40 minuta, derisa sipërfaqja të marrë ngjyrë të artë dhe skajet të valojnë lehtë. Lëreni pjatën të pushojë 10 minuta dhe shërbejeni të ngrohtë, shpesh shoqëruar me sallatë domatesh të freskëta.