Tiropita greke — byreku klasik me djathë feta, i artë dhe krokant

Tiropita është byreku kombëtar i Greqisë — petë filo të holla, të lyera me gjalpë, të mbushura me djathë feta dhe të pjekura derisa marrin ngjyrë të artë. Serviret e ngrohtë për mëngjes, meze apo darkë të lehtë, dhe receta klasike që vijon është mënyra më e thjeshtë për ta përgatitur në shtëpi.

PËRBËRËSIT (për 6–8 porcione):

• Petë të holla për byrek (filo) — 500 g (1 pako)
• Djathë feta — 400 g
• Djathë i butë kremoz (rikota ose gjizë) — 200 g
• Vezë — 3 copë
• Kos — 150 ml
• Qumësht — 100 ml
• Gjalpë i shkrirë ose vaj ulliri — 80 g (për lyerjen e petëve)
• Piper i zi i bluar — 1 lugë çaji
• Arrëmyshk — majë luge (opsional)
• Kopër ose mente e freskët e grirë hollë — 2 lugë gjelle (opsional)
• Susam — 1 lugë gjelle për sipër (opsional)
• Kripë — me kujdes, feta është vetë e kripur

HAPAT E PËRGATITJES:

1. Ngrohe furrën në 180°C. Lye me gjalpë një tavë të rrumbullakët (rreth 30 cm).
2. Në një tas të madh thërrmo fetën me pirun, shto djathin e butë kremoz, vezët e rrahura, kosin, qumështin, piperin e zi, arrëmyshkun dhe barishtet e freskëta. Përziej mirë derisa të bëhet një masë homogjene.
3. Shtro në tavë gjysmën e petëve, duke i vendosur një nga një dhe duke i lyer secilën me gjalpë të shkrirë (ose vaj ulliri). Lëri skajet e petëve të varen jashtë tavës.
4. Hidhe mbushjen me djathë dhe rrafshoje në mënyrë të barabartë.
5. Mbuloj me petët e mbetura, duke i lyer sërish secilën me gjalpë, dhe palos skajet nga brenda.
6. Me thikë të mprehtë preje sipërfaqen në trekëndësha (si rreze), pa e prerë deri në fund.
7. Lye sipërfaqen me gjalpin e mbetur dhe spërkat me susam.
8. Piq në furrë për 35–40 minuta, derisa byreku të marrë ngjyrë të artë dhe krokante.
9. Nxirre nga furra dhe lëre të pushojë 10 minuta para se ta presësh dhe ta servisësh.

KOHA DHE PORCIONET: Përgatitja: 20 minuta. Pjekja: 35–40 minuta. Gjithsej: rreth 1 orë. Porcione: 6–8.